وقتى كه پيامبر به بقعاء رسيدند در آنجا به جاسوسى از مشركان برخورد كردند . به او گفتند : چه خبر ؟ مردم كجا هستند ؟ گفت : من خبرى از آن‌ها ندارم . عمر گفت : راست مىگويى يا گردنت را بزنم ! گفت : من مردى از بلمصطلق هستم . از نزد حارث بن ابى ضرار كه نيروهاى زيادى براى مقابله با شما گرد آورده بود و مردم زيادى دور او جمع شده بودند ، آمده‌ام . وى مرا فرستاده تا برايش خبر ببرم كه آيا شما از مدينه حركت كرده‌ايد يا نه . عمر نزد پيامبر آمد و جريان را گفت . پيامبر وى را به اسلام ، دعوت كرد ، ولى او خوددارى كرد . عمر گفت : اى رسول خدا ! گردنش را بزنم ؟ پيامبر او را به وى داد تا گردنش را بزند . 10 . حدّثني عبد اللّه بن جعفر ، عن يعقوب بن عتبة ، قال : بعث رسول اللّه عليّا في مائة رجل إلى حيّ سعد بفدك و بلغ رسول اللّه أنّ لهم جمعا يريدون أن يمدّوا يهود خيبر فسار الليل و كمن النهار ، حتى انتهى إلى الهمج « 1 » فأصاب عينا فقال : ما أنت ؟ هل لك علم بما وراءك من جمع من بني سعد ؟ قال : لا علم لي به فشدّوا عليه ، فأقرّ أنّه عين لهم بعثوه إلى خيبر يعرض على يهود خيبر نصرهم على أن يجعلوا لهم من تمرهم كما جعلوا لغيرهم و يقدمون عليهم فقالوا له : فأين القوم ؟ قال : تركتهم و قد تجمّع منهم مائتا رجل و رأسهم و بر بن عليم ، قالوا : فسر بنا حتى تدلّنا . قال : على أن تؤمّنوني ؟ قالوا : إن دللتنا عليهم و على سرحهم امنّاك ، و إلّا فلا أمان لك . قال : فذلك . فخرج بهم دليلا لهم حتى ساء ظنّهم به و أوفى بهم على فدافد و آكام ، ثم أفضى بهم إلى سهولة ، فإذا نعم كثير و شاء . فقال : هذا نعمهم و شاؤهم ، فأغاروا عليه فضمّوا النعم و الشاء . قال : أرسلوني . قالوا : لا ، حتى نأمن الطلب و نذر بهم الراعي رعاء الغنم و الشاء ، فهربوا إلى جمعهم فحذّروهم فتفرّقوا و هربوا . فقال الدليل : علام تحبسني ؟ فقد تفرّقت الأعراب و أنذرهم الرعاء ؟ قال علي : لم نبلغ معسكرهم ، فانتهى بهم إليه ، لم ير أحد فأرسلوه و ساقوا النعم و الشاء ، النعم خمسمائة بعير و ألفا شاة ؛ « 2 » پيامبر ، على را با صد تن به سوى طايفهء سعد در فدك فرستاد ؛ زيرا به پيامبر خبر رسيده بود گروهى از ايشان قصد كمك به يهود خيبر دارند . على - عليه السلام - شب حركت مىكرد و روز در استتار بود تا به همج رسيد . در آنجا جاسوسى را ديد . فرمود : تو كيستى ؟ آيا از تجمع بنى سعد اطلاعى دارى ؟ گفت : من هيچ خبرى ندارم . او را در فشار قرار دادند . اقرار كرد كه جاسوس آن‌هاست و او را به خيبر فرستاده‌اند تا از آنان درخواست كمك كند به اينكه ، همان‌طور كه از خرمايشان به ديگران مىدهند به آن‌ها هم بدهند و

--> ( 1 ) . آب و چشمه‌ها و نخل‌هايى در آن است كه به سمت مدينه از سوى وادى القرى است . معجم البلدان ، ج 5 ، ص 410 . ( 2 ) . همان ، ج 2 ، ص 562 .