كند ، زن ديگر حقّى ندارد ، ولى اگر بر حرف خود باقى بود و حاضر به همبسترى نشد حاكم او را ميان كفّاره دادن و بازگشت به همسرش و ميان طلاق دادن مخيّر مىكند ، اگر از هر دو ، سرباز زد و بر اذيّت و آزار به زن باقى ماند ، حاكم وى را در اتاقكى از نى زندانى مىكند و در خوردن و آشاميدن سخت‌گيرى مىكند تا به امر خدا گردن نهد . « 1 » 5 . ابو الصلاح حلبى : . . . اگر امتناع ورزيد ، در خوردن و آشاميدن بر او سخت‌گيرى مىشود تا رجوع كند . « 2 » 6 . سلّار بن عبد العزيز : . . . اگر بر سوگند خود پابرجا بود و از رجوع خوددارى كرد او را ملزم به طلاق مىكند و اگر ، نه طلاق داد و نه رجوع كرد او را زندانى مىكند و در خوردن و آشاميدن بر وى سخت مىگيرد تا مصالحه كند يا طلاق دهد . « 3 » 7 . قاضى ابن برّاج : اگر از رجوع به زن و طلاق هر دو خوددارى كرد و بر اضرار باقى ماند حاكم در خوردن و آشاميدن بر وى سخت مىگيرد و گفته شده حاكم وى را در اتاقكى از نى زندانى مىكند تا به امر خداوند متعال گردن نهد و به زنش رجوع كند يا طلاق دهد . « 4 » 8 . على بن حمزه : ايلاء در صورتى است كه . . . و اگر از هر دو امتناع ورزيد حاكم او را در اتاقكى از نى زندانى مىكند تا رجوع كند يا طلاق دهد . « 5 » 9 . راوندى : وقتى مرد سوگند خورد با زنش همبستر نشود زن اختيار دارد تا آخر صبر كند يا به حاكم شكايت برد . اگر زن دادخواست ، حاكم مرد را پس از شكايت زن ، چهار ماه مهلت مىدهد تا براى زن چاره‌اى انديشد . پس اگر كفّاره داد و مراجعه كرد [ مشكلى نيست ] و گرنه پس از آن حاكم او را مخيّر مىكند يا كفّاره دهد و رجوع كند يا طلاق دهد . پس اگر بر زيان‌رسانى به زن ادامه داد حاكم وى را زندانى مىكند و در خوردن و آشاميدن بر وى سخت مىگيرد تا به امر خدا گردن نهد و كفّاره دهد و رجوع كند يا طلاق دهد . « 6 » 10 . ابن زهره : . . . در ايلاء . . . اگر امتناع ورزيد ، در تصرفات و خوردن و آشاميدن بر او سخت‌گيرى مىشود تا يكى از آن دو را كه خواست ، انجام دهد . « 7 »

--> ( 1 ) . نهايه ، ص 529 . ( 2 ) . كافى فى الفقه ، ص 302 . ( 3 ) . مراسم ، ص 159 . ( 4 ) . مهذّب البارع ، ج 2 ، ص 302 . ( 5 ) . وسيله ، ص 336 . ( 6 ) . فقه القرآن ، ج 2 ، ص 202 . ( 7 ) . غنية النزوع ، ص 365 .