آراى ديگر مذاهب 3 . ابن رشد : طبيب و مشابه وى اگر در كارش اشتباه كند در صورتى كه در كار خود شناخت داشته باشد ، در مورد نفس ، چيزى بر او نيست و مبلغ ديه اگر بيش از يك سوم باشد بر عاقله است و در كمتر از يك سوم در مال خود اوست و اگر پزشك داراى دانش پزشكى نبود بر او تازيانه ، زندان و ديه است ؛ بعضى گفته‌اند : ديه در مال خود طبيب است و برخى گفته‌اند : بر عهدهء عاقله اوست . « 1 » نظر نگارنده : امّا مسألهء ضمان را فقيهان ما - رضوان اللّه عليهم - در باب‌هاى ضمان ، اجاره و ديات بحث كرده‌اند و فرق گذاشته‌اند ميان جايى كه پزشك شخصا مباشر معالجه باشد و آنجا كه مباشر نباشد و دستور دهد و آنجا كه نسخه بپيچد بدون اين كه دستور دهد كه گفته‌اند : در صورت اوّل ضامن است گرچه پزشك حاذق باشد و در صورت دوم و سوم ضامن نيست ، البته با كمى تأمل و اشكال در مسأله . چنان كه فرق گذاشته‌اند ميان آنجا كه پزشك از ابتدا ضمانت نكند و مريض يا ولىّ او بپذيرد و پزشك سعى خود را بكند و احتياط را از دست ندهد و ميان آنجا كه چنين نباشد كه در صورت اوّل ضامن نيست و در صورت دوم ضامن است . « 2 » 3 . حبس مستان چاقوكش روايات 1 . و روى السكوني ، عن أبي عبد اللّه عليه السّلام قال : كان قوم يشربون فيسكرون فتباعجوا بسكاكين كانت معهم فرفعوا إلى أمير المؤمنين عليه السّلام فسجنهم فمات منهم رجلان و بقي رجلان ، فقال أهل المقتولين : يا أمير المؤمنين ! أقدهما بصاحبينا . فقال على عليه السّلام للقوم : ما ترون ؟ فقالوا : نرى أن تقيدهما . فقال على عليه السّلام : لعلّ ذينك الذين ماتا قتل كلّ واحد منهما صاحبه ؟ قالوا : لا ندري . فقال على عليه السّلام : بل أنا أجعل دية المقتولين على قبائل الأربعة ، فأخذ دية جراحة الباقين من دية المقتولين ؛ « 3 »

--> ( 1 ) . بداية المجتهد ، ج 2 ، ص 233 . ( 2 ) . نك : جواهر الكلام ، ج 27 ، ص 324 ؛ مفتاح الكرامه ، ج 7 ، ص 264 و ج 10 ، ص 271 ؛ مستند العروة الوثقى ، كتاب « اجاره » ص 248 . ( 3 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 4 ، ص 87 ، ح 7 و از آن : وسائل الشيعة ، ج 19 ، ص 173 ، ح 2 . نك : مفيد ، ارشاد ، ص 106 ؛ مقنعه ، ص 118 ؛ جعفريات ، ص 125 ؛ دعائم الاسلام ، ج 2 ، ص 423 ، ح 1475 و از آن دو :