آراى فقيهان شيعه 1 . علّامه حلّى : يادگيرى سحر ، شعبده ، كهانت و قيافه و ياد دادن آن‌ها و گرفتن پول در مقابل آن‌ها حرام است . . . و كاهن كسى است كه دوست جنى دارد و اخبار را برايش مىآورد . كاهن اگر توبه نكند كشته مىشود . « 1 » 2 . شيخ ابراهيم قطيفى : ياد دادن و يادگرفتن و كاربرد آن در شرع ما حرام است . « 2 » 3 . محقق سبزوارى : خلافى در مورد حرام بودن كهانت نمىشناسم . « 3 » 4 . سيّد على طباطبائى : اصل در تحريم آن پس از اجماع - كه در عبارات عده‌اى از اصحاب بدان تصريح شده است - روايات صريح مستفيض است . « 4 » 5 . شيخ انصارى : در هر حال هيچ خلافى در حرام بودن كهانت نيست . « 5 » 6 . آية اللّه خوئى : در هر حال كهانت دو قسم است : الف ) كاهن از حوادث آينده خبر دهد به جهت ارتباط با شياطينى كه در محل استراق سمع از آسمان مىنشستند و بر اسرار ، آگاهى مىيافتند سپس مىآمدند و براى اولياى خود بازگو مىكردند . ب ) كاهن از اتفاقات و حوادث زمينى به جهت ارتباط با دسته‌اى از جنيان و شياطينى كه فقط اخبار و حوادث زمينى را به كاهن القا مىكردند خبر دهد ؛ زيرا پس از بعثت پيامبر اكرم شياطين از رفتن به آسمان و خبرگيرى ممنوع شدند . . . و بخشى از روايات خاصّه و عامّه به علاوهء خبر احتجاج ، دلالت بر حرمت هر دو قسم كهانت مىكند . . . . « 6 » 7 . آية اللّه طبسى : امّا نصوص . . . و ديگر اخبار دلالت دارند بر مبغوضيت اين عمل و حرمت آن و هيچ خلافى در حرمت آن نيست . « 7 »

--> ( 1 ) . تحرير الاحكام ، ج 2 ، ص 161 ؛ نك : المنتهى ، ج 2 ، ص 1014 ؛ روضة البهيّه ، ج 3 ، ص 215 . ( 2 ) . ايضاح النافع ( به نقل از : شيخ والد ، ذخيرة الصالحين ، ج 5 ، ص 97 ) و آن شرح النافع فى مختصر الشرائع ؛ از شيخ ابراهيم بن سليمان قطيفى ، معاصر محقق كركى است . ر . ك : الذّريعة ، ج 2 ، ص 502 . ( 3 ) . كفاية الاحكام ، ص 87 . ( 4 ) . رياض المسائل ، ج 8 ، ص 167 . ( 5 ) . مكاسب المحرمه ( چاپ جديد ) ، ج 4 ، ص 227 . ( 6 ) . مصباح الفقاهه ، ج 1 ، ص 417 . ( 7 ) . ذخيرة الصالحين ، ج 5 ، ص 97 ( در اين كتاب بحث گسترده‌اى در مورد موضوع و حكم آمده كه به جهت اختصار ، آن را ترك كرديم ) .