مشروبات ، خواندن نمازهاى مستحبى به جماعت ، اذان دوم در روز جمعه ، تحريم متعهء زنان و حج ، شورش بر ضد امام ، ارث بردن دوردستان و محروم كردن نزديكان ، ندادن خمس به اهلش ، افطار در غير وقت ، مكس « 1 » ( باج ) - كه به اجماع فريقين حرام است - و گماشتن افراد غير صالح در مناصب مختلف از راه ارث و بذل و بخشش و ديگر بدعت‌هاى مشهور . قسم سوم : . . . قسم چهارم : . . . . « 2 » 3 . نراقى : شكى نيست كه بدعت و داخل كردن مسائل غير شرعى در دين ، حرام است و امّت بر اين اجماع دارند ، بلكه از مسائل ضرورى دين و مذهب است . . . و ملاك در بدعت‌گذارى اين است كه كسى به عنوان شرع ، حكمى را براى موردى وضع كند و آن را از احكام شارع قلمداد كند نه حكم جعلى خودش . پس بدعت عملى است كه غير شارع به عنوان شرع براى موردى ، بدون دليل شرعى وضع كند و شكى نيست كه اين بدعت است . . . امّا فعلى كه از ناحيهء شرع نيست ، ولى كسى بدون اين كه آن را از دريچهء شرعيت ببيند ، بدان عمل كند ، اصلا حرام نيست گرچه اندكى عقيده به مشروع بودن آن هم داشته باشد . آرى ، ممكن است فعلى كه از ناحيهء شرع نيست از جهت ديگرى حرام باشد كه در اين بحثى نيست . « 3 » نظر نگارنده : پس بنابر مذهب احمد ، بدعت‌گذار زندانى مىشود تا دست بردارد و بنابر مذهب ما تعزير مىشود ؛ چون كار حرام انجام داده است و زندانى مىشود اگر بگوييم : تعزير ، حبس را هم در برمىگيرد . . . اين در صورتى بود كه منجر به انكار خدا و پيامبر و قرآن نشود و گرنه به جهت ارتداد كشته مىشود البته اگر مرتد فطرى باشد ؛ امّا اگر مرتد ملى باشد توبه داده مىشود و اگر زن باشد تا ابد در حبس مىماند . 4 . آيا كسى كه از پيامبر - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - زياد روايت كند ، زندانى مىشود ؟ روايات 1 . حدّثنا أبو بكر محمد بن أحمد بن بالويه ، ثنا محمد بن غالب ، ثنا عفان ، ثنا شعبة ، و أخبرني أحمد بن يعقوب الثقفي ، ثنا محمد بن أيوب ، أنبأ أبو عمرو الحوضي ، ثنا شعبة ، عن سعيد بن إبراهيم ،

--> ( 1 ) . مالياتى كه باج‌گير مىستاند . نهايه ، ج 4 ، ص 349 ؛ دراهمى كه از فروشندهء كالا در بازار در زمان جاهليت گرفته مىشد . لسان العرب ، ج 6 ، ص 220 . ( 2 ) . قواعد و فوائد ، ج 2 ، ص 144 ؛ نك : قرافى ، فروق ، ج 4 ، ص 202 . ( 3 ) . عوائد الايام ، ( چاپ جديد ) ، ص 325 .