حقّ اللّه سرپيچى كند ، گفته است . ظاهر اين است كه هيچ يك از فقيهان ما جز آنچه از علّامه در تذكرة الفقهاء آمده ، فتوا به حبس نداده است گرچه فتوا به تأديب و تعزير داده‌اند . پس مسأله مبتنى بر اين است كه تعزير شامل حبس هم بشود يا در صورت اقتضاى مصلحت بدان قائل شويم كه حاكم او را حبس مىكند چنان كه در جواهر الكلام به آن تصريح شده است . آراى فقيهان شيعه 1 . شيخ طوسى : اگر نماز را ترك كرد . . . جمعى گفته‌اند : كشته نمىشود ، بلكه زندانى مىشود تا نماز بخواند و برخى گفته‌اند : با اين كار كافر مىشود ؛ ولى از نظر ما كافر نمىشود و بار اوّل تعزير مىشود كه اگر تكرار كرد بار دوم و نيز بار سوم تعزير مىشود و براى بار چهارم كشته مىشود ؛ زيرا از امامان روايت شده است : مرتكبان كبيره بار چهارم كشته مىشوند . « 1 » 2 . همو : كسى كه نماز را با اعتقاد به اينكه واجب نيست ترك كند ، كافر مىشود و قتلش واجب است و اگر اعتقاد به حرمت ترك آن دارد ؛ ولى از روى سستى و تنبلى آن را ترك كرد ، فاسق است و به جهت ترك آن تأديب مىشود و كشتن او واجب نيست . ابو حنيفه و مالك مىگويند : زندانى مىشود تا نماز بخواند و شافعى مىگويد : كشتن او واجب است پس از اينكه از وى خواسته مىشود توبه كند ؛ چنان كه از مرتد خواسته مىشود توبه كند و اگر توبه نكرد كشتن او واجب است . احمد بن حنبل مىگويد : با اين كار كافر مىشود . « 2 » 3 . ابن ادريس : همچنين كسى كه نماز را بدون عذرى ترك كند ، بار اوّل و دوم تعزير و بار سوم كشته مىشود ؛ زيرا امامان فرموده‌اند : مرتكبان كبيره بار سوم كشته مىشوند . « 3 » 4 . محقق حلّى : هر كس مرتكب حرامى شود يا واجبى را ترك كند امام او را به كمتر از حد ، تعزير مىكند و اندازهء آن به دست امام است ؛ در حرّ به اندازهء مادون حدّ حرّ و در عبد به اندازهء مادون حدّ عبد . « 4 »

--> ( 1 ) . مبسوط ، ج 7 ، ص 284 . ( 2 ) . خلاف ، ج 5 ، ص 358 ، مسألهء 9 . ( 3 ) . سرائر ، ج 3 ، ص 535 . ( 4 ) . شرائع الاسلام ، ج 4 ، ص 168 و مانند آن در : مختصر النافع ، ص 221 .