معنى قيام - استقامت در صراط ارادت و اخلاص است و استغراق محض در مشاهدهء جمال او تا درجهء محبتش چه باشد و ممكن است عبد در ظاهر حاضر نشود و حالش در غياب مولا چنين باشد و ممكن است كه عبدى على الظاهر حاضر شود و حالش چنين نباشد و ممكن است كه اين حالت در غياب و حضور مولى ملكهء او باشد و اين موقوف و منحصر به محبت مفرط است . اما قعود - فرود آمدن از مركب نفس و خوديت است و تذكره بر عجز خود و قدرت مولى ، و در پيش پاى خود نشستن يعنى اندازهء عبوديت خود را دانستن و ملتفت بودن . مولوى گويد : كرد نفرين آن حكيم خوش‌دهن * بر سوارى كو فرو نايد زنن اگر در حال نماز خود بين و معجب و مرائى باشد هرگز نماز نكرده و اگر بر خلاف باشد هميشه در نماز است حتى در خواب ، پس صورت قعود نشستن است با انتقال به اين معنى و معنى آن تحقق يافتن بحقيقت اين معنى . اما ركوع - صورت آن تعظيم است و معنى آن خضوع و خشوع قلب و انكسار و اظهار عجز و ذات و ناتوانى و فروتنى . اما سجود - حقيقتش اطاعت امر است و تمكين صرف به حكم مولى و امتحان اين معنى سجدهء آدم است ، فافهم . ظاهر اين نماز باختلاف شرايع مختلف شده و اصلش قابل اختلاف نيست و وضع ظاهرش موقوف به تعيين شارع است و اين نماز است كه اگر قبول شود اعمال همه قبول است و اگر رد شود اعمال همه مردود