سيد محمد حسن مرعشى شوشترى
49
ديدگاه هاى نو در حقوق كيفرى اسلام ( فارسى )
حضرت امام رضوان اللَّه تعالى عليه در ارتباط با اختيارات حاكم بيانى دارد كه بر اساس آن معتقدند ولى امر مسلمين داراى اختياراتى است كه مىتواند به آنچه كه در حوزهء حكومتى خود صلاح مىداند عمل نمايد و اين اختيارات از شئون ولايت فقيه مىباشد و اختيارات حاكم امورى هستند كه براى حاكم بما هو حاكم و سلطان ثابت مىباشند و معتقدند كه اين امور براى شخص رسول اكرم ( ص ) بما هو حاكم و سلطان ثابت مىباشند و پس از او براى اوصياى وى و پس از اوصياى وى از براى فقهاء در صورتى كه مبسوط اليد باشند و حكومت در اختيارشان قرار گرفته باشد نيز ثابت است . ايشان در رسالهاى كه در قاعده لا ضرر نوشتهاند چنين مىفرمايند : شكى نيست يك سلسله مناصب از براى پيامبر ثابت است . يك - منصب نبوت و رسالت كه عبارت است از تبليغ احكام به مردم از طرف خداوند متعال . دو - منصب سلطنت بر امت از آن جهت كه رئيس آنان و مدبر امور ايشان و رهبر آنان مىباشد و اوامر و دستورات وى از نظر اين منصب اوامرى مولوى هستند ، نه ارشادى . زيرا در احكامى كه از طرف خداوند مىآورد اطاعت از وى جنبهء ارشادى دارد چه اينكه اطاعت از وى در اين گونه احكام در حقيقت اطاعت از دستورات خداوند است و پيامبر اكرم ( ص ) نسبت به اين احكام فقط مبلغ و رسول است . اما اطاعت وى نسبت به اوامرى كه از او بعنوان حاكم و سلطان صادر مىشود ، اطاعت از دستورات خود او است ، نه اطاعت از دستورات خداوند ، همانطورى كه اطاعت از فرمانده قشون اطاعت از فرمانده است بعنوان اينكه فرمانده مىباشد نه بعنوان اينكه دستور حاكم را به قشون و لشكر ابلاغ مىكند . سه - منصب قضاء و فصل خصومت - شكى نيست كه اطاعت از وى در اين گونه امور لازم است و حكمش در حق مردم نافذ و مخالفت با وى در اين احكام حرام است . و سپس در مقام استظهار از ادله براى ثبوت منصب سلطنت و حكومت براى آن حضرت مىفرمايد : آنچه در روايات از رسول اكرم ( ص ) و امير المؤمنين ( ع ) به لفظ قضى يا به لفظ حكم ، يا امر آمده است ، مراد از آنها بيان حكم مولوى از طرف آن حضرت است نه بيان حكم كلى الهى . بما انه مبلغ عن اللَّه اذ ليس للنبى حكم و قضاء بالنسبة الى الاحكام الكلية يعنى پيامبر نمىتواند خود حكمى و قضايى نسبت به احكام الهى داشته باشد زيرا احكام وى در اين صورت حقيقتاً حكم خداوند هستند ، بلكه بعضى از احكام كه در آنها كلمه قال رسول اللّه ( ص ) يا قال امير المؤمنين آمده است نيز به قرينه مقام ظهور در احكام سلطانى دارند . بهر حال اين استدلال خواه درست و يا نادرست باشد حضرت امام رضوان اللَّه تعالى عليه