دانسته است و به دنبال آن گفته است همه ( سن و غير سن ) كاشف از رسيدن به حد نضج ( پختگى ) و كمال است . مضافاً به اينكه از بعضى از روايات سابق بدست آمد كه سن 9 سالگى از اين جهت اماره بلوغ است كه دختران در اين سن حيض مىشوند ، بنابراين تمام ملاك در بلوغ سن 9 سال نيست و گرنه تعليل مذكور زايد و لغو خواهد بود . 3 - 4 - مقتضاى استصحاب با توجه به آنچه گفته شد بدست مىآيد كه اولًا روايات 9 سال موضوعيت ندارند و ثانياً 9 سالگى اماره تعبدى نيست و ثالثاً معارض با روايات ده سال و 13 سال مىباشد و رابعاً با واقعيت خارجى كمتر تطبيق مىكند و با توجه به اين امور نمىتوان سن 9 سالگى را نه تعبداً و نه بعنوان اماره بر بلوغ پذيرفت و بر فرض شك در اماريت آن ، استصحاب عدم بلوغ در سن 9 سالگى جارى مىگردد . 4 - 4 - بيان دو اشكال و پاسخ آن الف - اعراض مشهور از عمل به روايات غير از 9 سال در دختران مهمترين اشكالى كه در اينجا مطرح مىشود اين است كه فقهاء اماميه به روايات غير از 9 سال عمل نكرده‌اند و نمىتوان به رواياتى كه اصحاب عمل نكرده‌اند ، عمل نمود . در پاسخ اين اشكال مىتوان گفت اصحاب كه به غير از روايات 9 سال عمل نكرده‌اند ، بخاطر اين بوده كه تصور كرده‌اند ، سن 9 سالگى دائماً يا غالباً در دختران اماره بلوغ است . پس از آنكه معلوم گرديد 9 سالگى اماره بلوغ نيست و بطور نادر گاهى دختران در 9 سالگى بالغ مىشوند ، اعراض آنان از عمل به روايات ديگر موجب وهن آنها نمىگردد ، با اينكه اماريت آنها از براى بلوغ مسلم است . ب - كفايت سن 9 سالگى در بلوغ دختران از نظر علامه حلى اشكال ديگرى كه ممكن است مطرح شود اين است كه علامه حلى در كتاب تذكرة الفقهاء پس از آنكه اقوال علماء عامه را در سن بلوغ نقل مىكند مىفرمايد : « و ما قلناه اولى لان الغالب فى منى الرجل انه يحصل ببلوغ خمس عشره سنة و المرأة قد تحيض ببلوغ تسع سنين . » از اين كلام استفاده مىشود پسران در سن 15 سالگى بالغ مىشوند ، به اين علت است كه غالباً آنان در اين سن داراى منى مىشوند و اما دختران چون گاهى در سن 9 سالگى حيض مىشوند ، سن مذكور كافى براى بلوغ آنان است و غلبه حيض در آنان لازم نيست ، بلكه به