ويلفرد مادلونگ ( مترجم : ابوالقاسم سرى )

129

فرقه هاى اسلامى ( فارسى )

برخوردارند برابر با كفر و انكار پيغمبر است . بنابراين بيشترين تعداد ياران ( صحابه ) محمد ( ص ) با پذيرش خلافت ابو بكر و انصراف از شناخت على كه با تأييدهاى الهى از سوى پيامبر به گونه وصى و جانشين او برگزيده شده بود از اسلام برگشتند ، بيشترين بخش جامعه اسلامى همواره در اين حالت ارتداد به سر بردند . پس از على ( ع ) سلسله امامان بر حق از راه پسرانش حسن ( ع ) و حسين ( ع ) و فرزندان امام حسين به امام ششم جعفر صادق ( ع ) رسيده بود . رسيدن امامت از پدر به پسر تا آخر زمان ادامه مىيابد . هر چند امامان تنها فرمانروايان مشروع جامعه اسلامى بودند ، امامت آنان به در دست داشتن حكومت واقعى با سخت‌كوشى از براى به دست آوردن حكومت بستگى نداشت . امام جعفر ( ع ) آرزوى حكومت نداشت و پيروان خود را سخت قدغن كرد كه در كوشش‌هاى انقلابى درگير نشوند . وى پيشگويى كرد كه امامان پايگاه بر حق خود را تا زمانى كه سرانجام يكى از آنها به عنوان قائم برنخاسته باشد تا فرمانروايى جهان را به دست گيرد دوباره به دست نخواهند آورد . اين پايگاه ضد انقلابى و حالت تسليم و رضاى اين نظريه درباره آينده نزديك با پافشارى امام جعفر در كاربرد تقيّه كه كتمان كردن احتياطآميز عقيده‌هاى مذهبى است ، تقويت شد ، امام جعفر تقيه را به گونه وظيفه اساسى دينى در اوضاع و احوال موجود بر پيروان خود تكليف كرد . وجود اين عنصرها در آموزش‌هاى او تا اندازه‌اى قاطعيت اين آموزش‌ها را در نادرست شمردن خلافت موجود خنثى ساخت و بدينسان امكانات بقا را در شرايط خصمانه جامعه ظاهرى مسلمان كه رفتارش را سخت مورد انتقاد قرار داده بود بهبود مىبخشيد . بيشترين شماره پيروان امام جعفر از مردمان كوفه بودند . شيعه امامى در زمان زندگانى خود امام در شهر قم كهن‌ترين و استوارترين پايگاه اماميه در ايران ، گسترش يافته بود . قم ، شهر پيش از اسلام ، در پيرامون سال 23 / 644 به دست تازيان به سركردگى ابو موسى اشعرى گشوده شده بود . بيش از شست سال پس از اين تاريخ طايفه‌اى از تازيان اشعرى كوفه كه از بيداد حجاج والى اموى گريخته بودند قم و