نزديك سال 372 / 983 نوشته شده هنوز مردم شهر پيرو كيش خارجى توصيف شده‌اند گويا سلسله‌اى از اميران خارجى تا سال 364 / 974 كه اين شهر به چنگ صفاريان افتاد بر گرديز فرمان مىرانده‌اند « 1 » . دعوت پيروان حمزه در بيرون از قلمروهاى جهان اسلام در گزارش شهرستانى درباره شاخه‌اى از حمزيان به نام اطرافيه بيان شده است . اينان مىگفتند كه مردم سرزمين‌هاى اطراف ( اصحاب الاطراف ) از انجام دادن تكليف‌هاى مذهبىيى كه نمىدانند معاف هستند « 2 » . بىگمان مقصودشان اين بود كه بىتحميل فورى همه واجبات آداب پيچيده شرع مقدس ، نامسلمانان را به پذيرش اسلام راغب سازند . در اين زمينه آنها پايگاه مرجئيان را پذيرفتند . اما همانند معتزليان تأييد مىكردند كه واجبات عقلىيى هست « 3 » ، تأييد اعتراف به يگانگى خدا و مأموريت محمّد و ديگر پيامبران ، كه مردم سرزمين‌هاى اطراف مىبايست انجام دهند . رهبر اطرافيه مردى بود از اهالى سيستان به نام غالب پسر شاذل و مردى به نام عبد الله « 4 » سديورى « 5 » ( ؟ ) با آنها مخالف بود .

--> ( 1 ) . نگ A . D . H . Bivar مقاله « گرديز » در دانشنامه اسلام چاپ دوم باس ورث در Noteson The Pre - Chaznawid History of Eastern Afghanistan صص 22 - 24 : سيستان ص 104 از احتمال جنب و جوش خارجيان در دشت تاچى Tochi واقع در دره وزيرستان در سده سوم / نهم سخن مىگويد . ( 2 ) . اطرافيه اصحاب فرقه‌اى هستند كه بر مذهب حمزه‌اند در قول به قدر ، الا آنكه ايشان اصحاب اطراف را در ترك آنچه از شريعت نمىدانند معذور مىدارند . ملل و نحل شهرستانى به كوشش دكتر جلالى نايينى ص 96 . م . ( 3 ) . و گويند به عقل چيزى چند واجب است . همان ص ؟ . م . ( 4 ) . در متن ملل و نحل چاپ جلالى نايينى « عبد الله شرپورى » آمده است . م . ( 5 ) . شهرستانى صص 96 - 97 در آنجا لقب او سرنورى آمده ، قرائت سديورى در چاپى كه از كتاب شهرستانى به همت عبد اللطيف محمد العير قاهره 1977 ص 133 انجام گرفته آمده است . سديور شهرى بوده در سرزمين مرو ( سمعانى ، انساب زير السديورى ، ياقوت همين ماده سديور ) شهرستانى -