الفيض الكاشاني
168
ده رساله محقق بزرگ فيض كاشانى ( فارسى )
به اين مقام عالى توان رسيد و به دستيارى علم و عمل ، اين خلعت زيبا توان پوشيد ، و حكمت تسلط طبع بر آدمى ، آنست كه در اين ، خدمت بدن كند و بنيه را محافظت نمايد تا روح در آن به آسايش تصرف تواند كرد ، پس هر چه منافى و مخالف بود ، دور اندازد ، و هر چه ملايم و موافق باشد ، به خود نزديك سازد ، و اين به مدد كارى عادت از پيش تواند رفت و به دستيارى اخلاق پسنديده كه از او به حصول پيوندد ، آسان تواند شد . و فايده تسلط عرف بر آدمى ، آن است كه معاونت و تصرف او كند در پيروى ساير حكام ، چه اگر لجام عرف نبودى ، مركب بدن خود سركشى و اتّباع شهوات ، آسان بودى و استغراق در لذات فانى كه منافى مقصد اصلى است ، روز بروز زياده شدى ، مثلا اگر چه مردمان از غيبت غيبت كنندگان و تجسس عيب جويان ، ايمن بودندى و از سرزنش اكفاء و اقران باك نداشتندى ، خود را از اعمال قبيحه و ملكات مهلكه چندان محافظت نكردندى ، و مواظب بر طاعات و عبادات همچنانكه بايد نشدندى ، و از اين معلوم تواند كرد كه اشقياء در تكميل سعداء ، مدخلى عظيم دارند ، و مردمان را از دشمنان ، نفعها مىرسد كه از دوستان نتواند رسيد . * * *