وَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌ فَأَمَّا الَّذِينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ أَ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمانِكُمْ فَذُوقُوا الْعَذابَ بِما كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ » « 1 » . و در حديث نبوى وارد شده « الا لا ترجعن بعدى كفارا يضرب بعضكم رقاب بعض » « 2 » و امثال اين اخبار . پس هر كه دعوت حق در همه چيز به او رسيده باشد و فهميد ، از جهالت رست و اگر به همه گرويد از جحود رست ، و اگر به همه از براى خدا گرويد و به دل اعتقاد كرده از نفاق رست ، و اگر به همه ايمان آورد ، به زبان نيز به همه اعتراف نمود و حق را در هيچ ايمان امرى پنهان نكرد از جهودى رست ، و اگر به همه از روى علم و بصيرت گرويد و راست فهميده و درست فهمايند از ضلالت رست و اگر به همه كردنيها و ناكردنيها تن در داد و امتثال نمود ، از فسق و عصيان خلاص شد و مؤمن صادق صالح خالص بدر آمد و پسنديدهء خداى عز و جل شد كه « أَلا لِلَّهِ الدِّينُ الْخالِصُ » « 3 » . و الحمد للّه رب العالمين و الصلاة على محمد و آله الطاهرين . * * *

--> ( 1 ) - آل عمران / 106 . ( 2 ) - صحيح البخارى ج 9 ص 63 ، طبقات الكبرى ج 2 ص 184 186 البيان و التبيين ج 3 ص 23 مسند احمد ج 2 ص 85 ، 87 ، ج 4 ص 76 ، 329 ، 351 ، 363 ، 366 . ( 3 ) - زمر / 3 .