از قتاده نقل شده كه گفت من از انس بن مالك سئوال كردم كه قرآن را چه كسى در زمان پيامبر ( ص ) جمع آورى نمود ؟ او پاسخ داد : چهار نفر از انصار بنامهاى ابى بن كعب ، معاذ بن جبل ، زيد بن ثابت و ابو زيد ، آن را جمع آورى نمودند و ما آن را به ارث برديم . اگر جمع كردن قرآن به معناى حفظ كردن آن در حافظه بود چنان كه عده‌اى گفته‌اند ، معنى نداشت كه آن را در چهار نفر منحصر كند . چون مسلمانان ديگرى هم وجود داشتند كه حافظ همه قرآن بودند . پس منظور ، همان گردآورى قرآن است . عن زيد بن ثابت قال : كنا عند رسول اللّه ( ص ) نؤلف القرآن الرقاع « 1 » زيد بن ثابت مىگويد : ما در خدمت رسول اكرم ( ص ) قرآن را روى كاغذ مىنوشتيم . اخرج ابن ابى داود بسند حسن عن محمد بن كعب القرظى قال : « جمع القرآن على عهد رسول اللّه ( ص ) خمسة من الانصار : معاذ بن جبل ، و عبادة بن ثابت ، ابى بن كعب ، ابو درداء و ابو ايوب الانصارى « 2 » ابن ابى داود از محمد بن كعب قرظى نقل مىكند كه او گفت : قرآن را پنج نفر از انصار بنامهاى : معاذ بن جبل ، عبادة بن ثابت ، ابن بن كعب ، ابو درداء و ابو ايوب انصارى در زمان پيامبر ( ص ) گردآورى نمودند . و أخرج البيهقى و ابن ابى داود عن الشعبى قال : جمع القرآن فى عهد النبي ( ص ) ستة : ابى و زيد و معاذ و ابو الدرداء و سعيد بن عبيد و ابو زيد « 3 »

--> ( 1 ) المستدرك حاكم ، و البرهان : ج 1 ، ص 237 بنقل از آن ، و الاتقان : ج 1 و المصنف ابن ابى شيبه : ج 12 ، ص 191 . ( 2 ) الاتقان : ج 1 ، ص 72 ( 3 ) الطبقات الكبرى : ج 2 ، ص 355 و 356 ، و الاتقان : ج 1 ص 72 و بحوث حول علوم القرآن : ص 214 و نور القبس : ص 245 ، ص 105 - و البرهان : ج 1 ص 241