بعقله 3355 . 40 - أعقل النّاس من ذلّ للحقّ فاعطاه من نفسه ، و عزّ بالحقّ فلم يهن إقامته ، و حسن العمل به 3356 . 41 - أعقل النّاس أنظرهم في العواقب 3368 . 42 - إنّ العاقل لا ينخدع للطّمع ( بالطّمع ) 3424 . 43 - إنّ العاقل من عقله في إرشاد ، و من رأيه في ازدياد ، فلذلك رأيه سديد ، و فعله حميد 3547 . 44 - إنّ العاقل يتّعظ بالأدب و البهائم لا تتّعظ إلّا بالضّرب 3560 . 45 - إنّ العاقل من نظر في يومه لغده ، و سعى في فكاك نفسه ، و عمل كند ، و با عقلش بر خواهش خود يارى جويد . 40 - خردمند ترين مردم كسى است كه براى حق و در مقابل آن ذليل گشته پيرو آن باشد ، پس از جانب خود آن را بخشيده ( اگر حق با ديگرى است حق دهد ) و به وسيله حق عزيز گشته يا حق را عزيز گرداند ، پس به پا داشتن حق و نيكوئى عمل به آن را خوار ندارد . 41 - عاقل ترين مردم نگاه كننده‌ترين آنهاست در عاقبت ها . 42 - براستى كه خردمند براى طمع ( يا به وسيله طمع ) فريب نخورد . 43 - براستى كه خردمند كسى است كه عقلش در راهنمائى به حق باشد ، و فردى است كه انديشه‌اش در افزونى و ازدياد قرار گيرد ، و به همين جهت رأى او استوار و محكم ، و كردارش ستوده خواهد بود . 44 - براستى كه خردمند به مجرد ادب پند گيرد ( يعنى با درس و تعليم ) و چارپايان پند نخواهند گرفت مگر بزدن . 45 - براستى كه عاقل كسى است كه در امروزش براى فرداى خود نظر كرده ، و در آزاد كردن نفسش بكوشد ، و براى آنچه برايش از آن چاره‌اى نبوده ، و گريزى