143 - يستدلّ على عقل الرّجل بكثرة وقاره ، و حسن احتماله ، و على أكرم أصله بحسن أفعاله 10975 . 144 - من غلب عقله هواه أفلح 8357 . 145 - من غلب هواه عقله افتضح 8358 . 146 - من فاته العقل لم يعده الذّلّ 8700 . 147 - من قعد به العقل قام به الجهل 8701 . 148 - لا يزكو عند اللّه سبحانه إلّا عقل عارف و نفس عزوف 10882 . 149 - لا شيء أحسن من عقل مع علم ، و علم مع حلم ، و حلم مع قدرة 10909 . 143 - بر عقل مرد به بسيارى وقار و سنگينى او و نيكوئى تحمل او ( مخارج مردم را ) و بر گرامى بودن اصل و نژادش به نيكوئى افعال او استدلال مىشود ( و مى توان پى برد ) . 144 - هر كه عقلش بر خواهشش غلبه نمايد رستگار گردد . 145 - هر كه خواهش او بر عقلش غلبه كند رسوا شود . 146 - هر كه عقل را از دست دهد خوارى از او در نگذرد ( البته خوار گردد ) . 147 - هر كه عقل او را بنشاند ( كه صلاح كارش نباشد ) جهل او را به پا دارد ( چنان كه گويند : كارى كه به عقل بر نيايد ديوانگى در آن ببايد مرحوم خوانسارى احتمال ديگر داده كه به نظر صحيح نمى آيد ، فرموده : كسى كه براى عقل و قيام به فرمان او برنخيزد برخيزاند او را جهل از براى قيام به فرمان خود ) . 148 - فزايش نيابد و يا پاكيزه نگردد در نزد خداى سبحان مگر عقلى كه ( به خير و شر و به علوم و معارف ) عارف بوده ، و نفسى كه از دنيا رو گردان و بى رغبت باشد . 149 - چيزى نيكوتر از عقلى كه با علم باشد ، و علمى كه با حلم باشد ، و حلمى