7 - العقل منفعة ، و العلم مرفعة ، و الصّبر مدفعة 2041 . 8 - العقل خليل المؤمن ، و العلم وزيره ، و الصّبر أمير جنوده ، و العمل قيمّه 2092 . 9 - العقل صاحب جيش الرّحمن ، و الهوى قائد جيش الشّيطان ، و النّفس متجاذبة بينهما ، فأيّهما غلب كانت في حيزّه 2099 . 10 - العقل و الشّهوة ضدّان ، و مؤيّد العقل العلم ، و مزيّن الشّهوة الهوى ، و النّفس متنازعة بينهما ، فأيّهما قهر كانت في جانبه 2100 . 11 - العقل أنّك تقتصد فلا تسرف ، و تعد فلا تخلف ، و إذا غضبت حلمت 2130 . 7 - خرد نفع و سود است ، و دانش بلندى ، و شكيبائى دفع نمودن است سختى و مصائب را ( يا سبب دفع مصائب گردد ) . 8 - خرد دوست مؤمن ، و دانش وزير او ، و شكيبائى سر لشكر او ، و عمل كارگزار اوست ( و اين روشن است كه دوست صلاح دوست را خواهد و او را بسوى آن رهبرى كند ، و علم هم گرانى و سنگينى او را به دوش كشد ، و صبر هم كه فرمانده باشد لشكر با پيروزى روبرو خواهد گرديد ، و عمل هم كارگردان يا براى تربيت و تأديب او نصب شده است ) . 9 - خرد سردار لشكر پروردگار است ، و خواهش رهبر لشكر شيطان ، و نفس كشيده شونده ميان آن دو ، پس هر يك از آنها كه غالب شود نفس در جاى آن خواهد بود . 10 - خرد و خواهش دو ضدّند ، تأييد كننده عقل علم است ، و آرايش دهندهء شهوت هوا و هوس خواهد بود ، و نفس محل نزاع ميان آن دوست ، پس هر كدام كه غلبه نمايد نفس در طرف آن قرار خواهد گرفت . 11 - داشتن عقل به اين است كه ميانه روى نموده پس اسراف ننمائى ، و وعده