عبد الواحد الآمدى التميمي ( مترجم : شيخ الإسلامى )
409
هداية العلم وغرر الحكم ( گفتار امير المؤمنين على ( ع ) ) ( همراه با ترجمه فارسى هداية العلم و غرر الحكم ) ( فارسى )
الخلفاء ( عثمان و . . . ) 1 - للهّ سبحانه حكم بيّن في المستأثر و الجازع 7352 . الخلاف و الاختلاف 1 - الخلاف يهدم الآراء 1080 . خليفهها 1 - ( اين تتمه كلامى است از آن حضرت در كلام 30 نهج البلاغه در باره قتل عثمان كه فرموده : اگر من به كشتن او امر كرده بودم كشنده او بودم ، و اگر جلو گيرى نموده بودم ياورش بودم ، ولى كسى كه او را يارى كرده ( مروان و عدهّاى از بنى اميه ) نمى تواند بگويد : من از كسى كه او را خوار نمود بهترم ، و كسى كه او را خوار نمود و يارى نكرد نمى تواند بگويد او را يارى نمود كسى كه از من بهتر است ، اكنون من حقيقت امر او را بيان مى كنم : عثمان خلافت را براى خود اختيار كرد ( بدون مشورت ) و در آن استبداد نشان داد ، پس بد كرد كه چنين امرى را برگزيد ، و شما بى تابى مى كرديد ، و شما هم در اين بى تابى بد كرديد ( يعنى حال كه خلافت را او غصب كرد شما وظيفه داشتيد با مشورت دور او را خلوت كنيد ، نكرديد و به كشتن او دست زديد ، خودسرى نموديد آن گاه اين عبارت را بيان مى فرمايد : ) براى خداى سبحان است حكم ثابت و آشكار در حق برگزيننده ( خلافت يعنى عثمان ) و بى تابى كننده ( قاتلين او يعنى خداوند در قيامت خود مىداند چگونه حكم نمايد . مرحوم خوانسارى - رحمه اللّه - احتمال داده مخاطبين حضرت طرفداران عثمان بوده بنا بر اين حضرت به آنها چنين فرموده است : كه خيلى به خود رنج ندهيد خداوند حاكم على الإطلاق خواهد بود اگر عثمان خطا كار است كه هيچ و گرنه خداوند قاتلين را جزاء دهد و كيفر نمايد ) . ناسازگارى 1 - ناسازگارى و مخالفت انديشهها را خراب مىكند . ( يعنى دست اندر