الجاهل و الجهول 1 - الجاهل لن يلقى أبدا إلا مفرّطا ، أو مفرطا 1716 . 2 - الجاهل لا يرتدع ، و بالمواعظ لا ينتفع 1729 . 3 - الجاهل من أطاع هواه في معصية ربهّ 1748 . 4 - الجاهل يستوحش ممّا يأنس به الحكيم 1772 . 5 - الجاهل لا يعرف العالم لأنهّ لم يكن قبل عالما 1780 . 6 - الجاهل لا يعرف تقصيره ، و لا يقبل من النّصيح له 1809 . 7 - الجاهل يعتمد على أمله ، و يقصّر في عمله 1967 . 8 - الجاهل صخرة لا ينفجر ماؤها ، و شجرة لا يخضرّ عودها ، و أرض لا يظهر عشبها 2081 . نادان 1 - نادان هرگز ملاقات نمى شود مگر تقصير كننده ، يا از حد در گذرنده ( و از مرحوم آية اللّه خوانسارى عبارت به صيغه معلوم ذكر شده : بنا بر اين معنا چنين مىشود : نادان ملاقات نمى كند مگر مفرّط يا مفرط ) . 2 - نادان ( از بديها ) باز نمى ايستد ، و به پند و اندرزها سود نمى برد . 3 - نادان كسى است كه هواى نفس خود را در نافرمانى پروردگارش فرمان برد . 4 - نادان از آنچه حكيم به آن انس مى گيرد ( از تحصيل علوم و غيره ) مى رمد . 5 - نادان عالم را نمى شناسد ، زيرا در پيش عالم نبوده است . 6 - نادان تقصير خود را نمى شناسد ، و قبول نمى كند كه كسى او را نصيحت كند . 7 - نادان بى عقل بر اميد خود تكيه كرده و در كارش كوتاهى مى نمايد . 8 - نادان سنگى است كه آب از آن بيرون نمى آيد ، و درختى است كه چوب آن