درگذشت و قاضى موفق الدين ابو المعالى قاسم بن ابى الحديد هم در همين ماه درگذشت ، برادرش عز الدين عبد الحميد براى او مرثيه‌يى سرود كه ضمن آن گفته است : اى ابو المعالى ، مگر مويه‌گرى و آه سرد كشيدن مرا نمى شنوى تو كه در زندگى سخن مرا مى شنيدى ، چشم من بر تو مى گريد و اگر اعضاى من مى توانست بر تو خون مى گريست . عز الدين عبد الحميد پس از مرگ برادر فقط چهارده روز زنده ماند . » با توجه به اين موضوع ، كه دو كتاب فوق نزديك ترين منبع به زمان ابن ابى الحديد است و ابن فوطى شاهد سقوط بغداد است ، بايد سخن او را در اين مورد صحيح تر بدانيم . آثار علمى ابن ابى الحديد : آثار و كتابهاى ابن ابى الحديد را كه در كتابهاى مختلف به صورت پراكنده آمده است و به عنوان مثال در آثار ابن فوطى فقط ده كتاب او نام برده شده است و بروكلمان هم فقط پنج اثر او را ذكر كرده است ، دو نويسندهء بزرگ معاصر از كتابهاى مختلف بيرون كشيده و معرفى كرده‌اند ، نخست محمد ابو الفضل ابراهيم ، در صفحات 18 و 19 مقدمهء خود بر « شرح نهج البلاغه » كه پانزده اثر او را معرفى كرده است ، و دوم خانم واله‌يرى ( ) در مقالهء خود در « دائرة المعارف اسلام » و صفحهء 388 « دانشنامه ايران و اسلام » ، كه هفده اثر او را معرفى كرده است ، سه اثر از آن نظم است و بقيه نثر ، و به شرح زير است : 1 ) « شرح نهج البلاغه » ، كه بيست جلد است ، دربارهء اين كتاب توضيح جداگانه داده خواهد شد . 2 ) « الاعتبار » ، شرح و تعليق بر « الذريعة فى اصول الشريعه » سيد مرتضى است . اين كتاب در سه جلد تنظيم شده است و فوطى و ميرزا محمد باقر خوانسارى آن را از جمله آثار ابن ابى الحديد آورده‌اند . 3 ) « انتقاد المستصفى » ، كه نقد بر كتاب « المستصفى من علم الاصول » غزالى است و اين كتاب را فوطى آورده است . 4 ) « الحواشى على كتاب المفصل فى النحو » ، كه توضيح و حاشيه بر « المفصل فى النحو » زمخشرى است و اين كتاب را فوطى ضمن تأليفات ابن ابى الحديد آورده است .