جلد يكم بسم الله الرحمن الرحيم مقدمه سخن دربارهء اعتقاد ياران معتزلى ما در مورد امامت و تفضيل و كسانى كه با على ( ع ) جنگ كردند و خوارج عموم مشايخ ما كه خدايشان رحمت كناد ، چه آنان كه متقدم بوده‌اند و چه آنان كه متأخر و چه پيروان مكتب بصره و چه پيروان مكتب بغداد ، در اين موضوع اتفاق نظر دارند كه بيعت با ابو بكر صديق ، بيعتى صحيح و شرعى بوده است ، هر چند كه خلافت ابو بكر منصوص نبوده و در آن باره نصى وجود نداشته است ، ولى بيعت او با اختيارى انجام يافته كه به وسيلهء اجماع و غير اجماع ثابت شده است و اين خود ، طريقى براى ثبوت امامت است . دربارهء برترى و تفضيل ، ميان « معتزلى ها » اختلاف نظر است . قدماى بصرى ها مانند ابو عثمان عمرو بن عبيد و ابو اسحاق ابراهيم بن سيار نظام و ابو عثمان عمرو بن بحر جاحظ و ابو معن ثمامة بن اشرس و ابو محمد هشام بن عمرو فوطى و ابو يعقوب يوسف بن عبد الله شحام و جماعتى ديگر از ايشان معتقدند كه ابو بكر از على عليه السلام برتر و افضل بوده است و آنان ترتيب فضيلت خلفاى چهارگانه را به ترتيب خلافت ايشان مى دانند . امام عموم معتزليان بغداد ، چه متقدمان و چه متأخران ، همچون ابو سهل بشر بن معتمر و ابو موسى عيسى بن صبيح و ابو عبد الله جعفر بن مبشر و ابو جعفر اسكافى و ابو الحسين خياط و ابو القاسم عبد الله بن محمود بلخى و شاگردانش معتقدند كه على عليه السلام از ابو بكر افضل است . گروهى از بصريان نيز مانند ابو على محمد بن عبد الوهاب جبائى با آنكه