خطب الإمام علي ( ع ) ( مترجم : فيض الاسلام )
648
نهج البلاغة ( فارسى )
يعنى ما امانت را بر آسمانها و زمين و كوهها پيشنهاد نموديم پس آنها زير بار آن نرفتند و ترسيدند و انسان كه بسيار ستمگر و نادان است آن را قبول نمود . در تأويل اين آيهء شريفه فرمودهاند : مراد از امانت تكليف به عبوديّت و بندگى خداوند سبحان است به قدر استعداد هر يك از بندگان و مهمترين عبوديّت قبول خلافت الهيهّ است براى اهل آن و ادّعا نكردن آن مقام براى خود ، و مراد از عرض آن بر آسمانها و زمين و كوهها و زير بار نرفتنشان فهماندن لياقت نداشتن آنها است ، و مراد از زير بار رفتن انسان براى كسى است كه به جهت تكبّر بر اهل آن با استحقاق نداشتن و لايق نبودن آن را به خود نسبت داده ، و مراد از ستمگر و نادان بودن آنست كه قواى غضبيهّ و شهويهّ بر او غلبه دارند ، و در معنى امانت سخنان ديگر گفته شده و روايات بسيار نقل گرديده كه محتاج بتأمّل و انديشه است و مى توان گفت كه آيهء عرض امانت بمتشابهات قرآن كريم مى ماند . در اينجا امام عليه السّلام در بارهء مخالفت با نماز و زكات و اداء امانت مى فرمايد : ) 8 آنچه را كه بندگان در شب و روزشان بجا مى آورند بر خداوند سبحان پوشيده نيست ، به كوچكترين كارشان آگاه و به كردارشان دانا و محيط است ، اعضاء شما گواهان و اندامتان لشگرها و فرمانبران و انديشههاتان ديدهبانان او هستند ، و نهانيهاى شما نزد او آشكار است ( پس گمان نكنيد كه روز وارسى چيزى از گفتار و كردار و انديشههاى شما از قلم افتاده باز پرسى نمى شود كه اين گمان غلط و اشتباه و نتيجهء آن پشيمانى و بدبختى هميشگى است ) .