مِمَّنِ اتَّبَعَ هوَاهُ بِغَيْرِ هُدىً مِنَ اللّهِ يعنى كيست گمراهتر از كسى كه آرزوى خود را پيروى كند بدون راهنمائى از جانب خدا ، پنجم : ) يا مردم را بنفاق و دو روئى ملاقات كند ، يا در ميان ايشان به دو زبان رفتار نمايد ( در ظاهر خود را دوست و ثناء گو نشان داده در پشت سر دشمن و بد گو باشد ، س 4 ى 145 إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النّارِ وَ لَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيراً يعنى مردم دو رو در پائين ترين درجهء آتش دوزخ قرار خواهند گرفت ، و هرگز براى ايشان ياورى نمى يا بى كه آنان را از آنجا بيرون آورد ) ( 24 ) عظمت و بزرگى اين مثل را ( كه ذكر مىشود ) بفهم و در آن انديشه كن ( بواسطهء كوتاهى فهم مردم از ادراك حقائق خداوند سبحان و پيغمبران و اوصياء ايشان بيان مطلب را با مثل آميخته‌اند تا حقيقت آن بر كسى پوشيده نماند ) زيرا مثل نشان دهنده است شبيه و مانند خود را ( چنان كه گفته مىشود مثل علم كه غذاى روحانىّ است چون شير مادر مى باشد براى بچهّ كه بسبب آن روح انسان كامل مى گردد همانطور كه طفل بوسيلهء شير مادر توانا مىشود . و امّا مثل فرمودهء امام عليه السّلام اينست ) : مقصود چهارپايان ( از جهت كمال قوهّء شهويهّ ) شكمهاشان است ( هميشه در بند آب و علفند ) و مقصود درّندگان ( از جهت بسيارى قوهّء غضبيهّ ) دشمنى و آزار رساندن به غيرشان است ( پس بسير شدن شكم قناعت نمى كنند ، بلكه طالب غلبه و استيلاء مى باشند ) و مقصود زنها ( از جهت كمال قوهّء شهويهّ و شدّت قوهّء غضبيهّ ) آرايش زندگانى دنيا و فساد و تباهكارى نمودن در آن است ( منظور امام عليه السّلام از اين مثل آنست كه بايستى انسان خود را از عالم حواسّ ترقّى داده قوهّء استعداد خويش را به كار انداخته از صفات رذيله دورى نمايد ، پس اگر از قوهّء شهويهّ و غضبيهّ پيروى نمايد با چهار پايان و درّندگان يكسان است ، و اگر آرايش دنيا را شعار خويشتن قرار داده در فساد و تباهكارى بكوشد در سلك زنان است ، و امّا صفاتى كه بايستى پيروى نمود صفات ) مؤمنين ( است كه آنان در برابر خداوند سبحان ) فروتن ( گردن كش نيستند ) و ( بمردم ) پند دهنده و مهربان ، و ( از قهر خدا ) ترسناكند .