و گروهى ( از رؤساء و زمامدارانشان ) به تباهكاريها دل بسته و از آن راحتى يافتند ، و دستها را با شمشير بلند كردند تا آتش جنگ را بيفروزند ( و مانند شتر ماده كه براى آبستن شدن دم بلند مىكند از هيچ كار زشتى پروا نداشتند ، و گمان مى كردند دنيا به همين هرج و مرج باقى و برقرار خواهد ماند كه ناگاه پيغمبر اكرم مبعوث به رسالت گشته براى كندن ريشهء فساد در عالم از هيچ گونه فداء كارى دريغ ننمود ، و اصحاب و پيروان خويش را براى تبليغ و ترويج از دين مقدّس اسلام طورى تربيت فرمود كه ) ( 6 ) شكيبائى ( در سختيها و جنگيدن با دشمنان ) را بر خدا منّت ننهادند ، و جانبازيشان را در راه حقّ بزرگ نشمردند ( عظمت و بزرگى دين خدا را در نظر گرفته و براى پيشرفت آن خود را ناچيز دانسته از هر گونه فداء كارى خوددارى ننمودند ) تا زمانى كه قضاء و قدر الهىّ بسر رسيدن زمان بلاء و سختى را ايجاب نمود ( مسلمانان توانا شده و دينشان شهره آفاق گرديد ) ( 7 ) شمشير زدنشان ( در جنگها ) از روى بينائى بود ( و براى ايمان به خدا و رسول نه از راه نادانى و شهوت ) و بر اثر امر راهنما و پند دهنده‌شان ( پيغمبر اكرم ) به پروردگارشان نزديك گشتند ( اوامر و نواهى آن حضرت را پيروى نموده رضاء و خوشنودى خدا را بدست آوردند و به همين منوال روزگار گذراندند ) ( 8 ) تا زمانيكه خداوند رسول خود صلّى اللّه عليه و آله را قبض روح فرمود ، گروهى به قهقرا برگشتند ( به اوامر و نواهى حضرت رسول پشت كرده دوباره به راه ضلالت و گمراهى قدم نهادند ) و راهها ( ى گمراهى ) آنان را هلاك ساخت ( در دنيا به تباهكارى و در آخرت به عذاب هميشگى گرفتار شدند ) و بر آراء و انديشه‌هاى نادرست خود اعتقاد نمودند ( احكام را از پيش خود نادرست بيان كرده و مردم را به پيروى از آن وادار مى نمودند ) ( 9 ) و از غير رحم و خويش ( رسول اكرم ) متابعت نمودند ( براى شهوت رانى و دنيا پرستى امام عليه السّلام را خانه نشين كرده ديگران را كه لايق خلافت نبوده روى كار آوردند ) و از سبب ( وسيلهء هدايت و رستگارى يعنى اهل بيت حضرت رسول ) كه مأمور به دوستى آن بودند ، دورى كردند ( در قرآن كريم س ( 42 ) ى ( 23 ) مى فرمايد : ذلِكَ الَّذِي يُبَشِّرُ اللّهُ عبِادهَُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا يعنى بگو من بر تبليغ رسالت از كسى مزد نمى خواهم مگر دوست داشتن خويشان را . ابن عبّاس فرموده كه بعد از نزول اين آيه اصحاب گفتند : يا رسول اللّه خويشان شما كه آنها را دوست بايد داشت كيستند فرمود : علىّ و فاطمه و دو پسر ايشان حسن و حسين . ابن ابى الحديد در شرح خود بر نهج البلاغه در اينجا مى گويد : اين جملهء و هجروا السّبب الّذى أمروا بمودتّه اشاره است به فرمايش پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله : خلّفت