قسمت أول خطبه ( 1 ) از گفتار خدا ( در قرآن كريم راجع به دنيا و آخرت ) سود ببريد ( كه بهترين سودها است ) و از پندهاى خدا ( به زبان پيغمبر اكرم ) بهره گيريد ( تا رستگار شويد ) و اندرز خدا را بپذيريد ( تا از سختيهاى عذاب برهيد ) زيرا خداوند به دليلهائى كه ( بر همه ) هويدا است جاى عذر براى عذاب نمودن ( گناهكاران ) شما باقى نگذاشته ( كه بگويند چرا ما را عذاب ميكنى در صورتى كه ما نمى دانستيم ) و بشما اتمام حجّت كرده ( قرآن كريم را نازل فرموده و پيغمبر اكرم را مبيّن آن و راهنماى جنّ و انس قرار داده و خير و شرّ را به همگان نشان داده تا ايشان را در ترك تكاليف حجّتى نباشد ) و از اعمال آنچه را كه دوست داشته ( بانجام آن امر كرده ) و آنچه را كه بد دانسته ( بجا آوردن آن را نهى نموده ، در قرآن كريم و سنّت پيغمبر اكرم ) براى شما بيان فرموده تا دوست داشته او را پيروى و از آنچه بد دانسته دورى نمائيد ، ( 2 ) زيرا رسول خدا ، صلّى اللّه عليه و آله مى فرمود : بهشت پيچيده شده بسختيها ( تحمّل رنجها و شكيبائى بر طاعات و خوددارى از گناهان ) و آتش پيچيده شده به خواهشها ( ى نفس و معصيت و نافرمانى ) . ( 3 ) و بدانيد هيچ چيز از طاعت خدا نيست مگر آنكه انجام آن گران مى آيد ، و هيچ چيز از معصيت خدا نيست مگر آنكه موافق ميل و خواهش مى باشد ( زيرا پيروى نفس از قوهّء شهويهّ بيشتر است از قوهّء عاقله ) ( 4 ) پس خدا بيامرزد مردى را كه شهوت را از خويش دور كرده از پيروى خواهش و آرزوى نفس باز ايستد ، زيرا اين نفس مشكلترين چيز است براى باز داشتن ( از شهوترانى ) و هميشه بر اثر خواهش و آرزو به معصيت شوق دارد . ( 5 ) و اى بندگان خدا بدانيد كه مؤمن شب صبح نمى كند و صبح را بشب نمى رساند مگر آنكه بنفس خود بد گمان است و پيوسته از او عيب جوئى مىكند ، و زيادتر از آنچه نموده است ( از طاعت و بندگى ) از آن مى طلبد ( لذا نفس بر مؤمن تسلّط نيافته نمى تواند او را فريب دهد ) ( 6 ) پس مانند كسانى باشيد كه از شما ( به رحمت خدا ) پيشى گرفتند و جلو روى شما گذشتند ، از دنيا خيمه كندند مانند خيمه كندن كوچ كننده ، و ( مدّت زندگانى ) آن را بسر رساندند مانند طىّ كردن منزلها ( كه هيچ گونه دلبستگى به دنيا و متاع آن نداشتند ) . ( 7 ) و بدانيد اين قرآن پند دهنده‌اى است كه ( در ارشاد به راه راست ) خيانت نمى كند ، و راهنمائى است كه گمراه نمى نمايد ، و سخن گوئى است كه ( در گفتارش ) دروغ نمى گويد ، و كسى با اين قرآن ننشست ( قرائت ننموده در آن تدبّر و انديشه نكرد ) مگر آنكه چون از پيش آن برخاسته ( قرائت و انديشه را بپايان