92 - از خطبه‌هاى آن حضرت عليه السلام است ( كه پس از خاتمهء جنگ نهروان فرموده و از خطبه‌هاى مشهورهء آن بزرگوار مى باشد كه در آن فضائل و مناقب خود را شرح داده و براى جهّال و غافلين مقام و منزلت خويش را بيان كرده تا بدستور او رفتار نموده امر و فرمانش را پيروى نمايند ، و بعد از آن از فتنه و فساد بنى اميهّ و سختيهايى كه در زمان سلطنت و پادشاهى هر يك از آنها بمردم وارد شده و انقراض دولت آنان خبر داده ) : ( 1 ) پس از حمد و ثناى الهىّ و درود بر پيغمبر اكرم ، اى مردم من چشم فتنه و فساد را كور كردم ( با طلحه و زبير و پيروانشان در جنگ جمل و با معاويه و لشگرش در جنگ صفّين و با خوارج در نهروان جنگيده نگذاشتم فسادشان عالم گير گردد ) و غير از من كسى بر ( دفع ) آن فتنه و فساد جرأت نداشت ، پس از آنكه تاريكى آن موج زده و سختى آن رو به افزونى نهاده بود ( همه جا را فتنه فرا گرفته هيچكس نمى دانست چه بايد كرد ، زيرا اهل اسلام حكم جنگيدن با اهل قبله را از آن پيش ندانسته جرأت بر آن نداشتند ، چنان كه ابن عمر و سعد ابن مالك و ابو موسى و مانند ايشان از آن حضرت كناره كرده گفتند : از اين فتنه‌اى كه در ميان مسلمانان واقع شده اجتناب و دورى سزاوار است ) پس ( چون به همه چيز دانا هستم احكام و مسائل دين خود را ) از من بپرسيد پيش از آنكه مرا نيابيد ، و ( به حكم عقل و نقل جرأت نيست كسى را جز علىّ ابن ابى طالب و ائمهّء طاهرين عليهم السّلام كه در بالاى منبر بگويد : فاسألوني قبل أن تفقدونى يعنى بپرسيد از من پيش از آنكه مرا نيابيد . زيرا پرسشها بيشمار و گوناگون است ، بعضى راجع بمعقول و برخى مربوط بمنقول و دسته‌اى در باب عالم شهود و پاره‌اى در بارهء عالم غيب و همچنين راجع به گذشته و يا آينده و يا زمان حال باشد ، و ممكن نيست كسى بتواند اين پرسشها را پاسخ گويد مگر كسى كه از جانب خداوند تأييد شده و از منبع علم و حكمت و سرچشمهء كمال و معرفت ، علوم اوّلين و آخرين را آموخته باشد ) ( 2 ) سوگند به آن كسى كه جان من بدست قدرت او است از اين زمان تا قيامت چيزى ( خبرى ) را از من سؤال نمى كنيد و از گروهى كه صد كس ( كمتر يا بيشتر ) را هدايت نمايند و صد كس را گمراه سازند ( مردمى كه زمامدار شوند و سبب رستگارى يا گمراهى گردند ) پرسش نمى نمائيد مگر آنكه بشما خبر