و الرجوع البحث 1 ) [ اشكال به تعريف آخوند ] به اين تعريف هم اشكال شده مرحوم جزايرى در منتهى الدرايه مىفرمايند : ما جامع كلى نداريم كه بر موضوعات مسائل علم اصول ( مثل خبر واحد - استصحاب - ظنون معتبره ) منطبق باشد ، ايشان مىفرمايند خود موضوعات مسائل علم اصول را بعنوان موضوع قرار دادن بهتر است از اينكه موضوع علم اصول را يك مفهوم كلى مجهول الاسمى كه با موضوعات مسائل آن منطبق است بدانيم . منتهى الدرايه جلد 1 صفحه 26 « 1 » [ تعريف شيخ انصارى درباره موضوع علم اصول ] 1 ) مرحوم شيخ انصارى موضوع علم اصول را ادله اربعه بماهى مىدانند و براى مدعى خود دليل زير را بيان كرده‌اند : مىفرمايند اگر بخواهيم اشكال قبل ( اشكالى كه فصول وارد بود ) به وجود نيايد بايد موضوع بحث را تغيير بدهيم يعنى بجاى اينكه بگوييم آيا خبر واحد حجت است يا نه و بجاى اينكه بگوييم كدام يك از متعارضين حجت است ، بايد بگوييم آيا سنت بوسيله خبر واحد قابل اثبات هست يا نه ، آيا سنت بوسيله دو خبر متعارض قابل اثبات هست يا نه ؟ توجه مىفرماييد كه با اين كار از عوارض سنت بحث مىكنيم و آن دو مورد ( تعادل و تراجيح و حجت خبر واحد ) از موضوع علم اصول خارج نمىشوند .

--> ( 1 ) - مرحوم تبريزى هم به اين تعريف اشكال دارند : ما ذكره لا يدفع الاشكال فى المقام فإن البحث فى مساله مقدمه الواجب مثلا بحث فى ثبوت الملازمه بين ايجاب شئى و ايجاب مقدمته و هذا بحث عن مفاد كان تامه و حيث ان موضوع علم الاصول متحد مع موضوعات مسائله خارجا يكون البحث المفروض بحثا عن ثبوت الموضوع و عدمه و ليس هذا بحثا عن العوارض فضلا عن كونها ذاتيه دروس - جلد 1 - صفحه 14