الآخوند الخراساني ( مترجم وشارح : مهركش احسان )

129

غاية السؤول في شرح كفاية الأصول ( فارسى )

انه 1 ) اختلفوا فى ثبوت 2 ) . . . و عدمه 3 ) على اقوال 4 ) و قبل الخوض 5 ) . . . استعمال مجازى : استعمال لفظ در غير ما وضع له را با رعايت قرينه استعمال مجازى گويند مثل به كار بردن اسد در رجل شجاع . استعمال غلط : به كار بردن لفظ در غير ما وضع له بدون رعايت كردن قريه را استعمال غلط گويند . 1 ) شأن 2 ) فعلا بحث ما در اين قسمت پيرامون مقام ثبوت و امكان است به اين معنى كه آيا حقيقت شرعيه ممكن است در الفاظ عبادات و معاملات صورت گيرد يا نه ، و اما مقام اثبات و واقع را بعدا عرض مىنمائيم . 3 ) حقيقت شرعيه . 4 ) بطور كلى اقوال در مورد حقيقت شرعيه عبارت است از : 1 - بعضى قبول دارند 2 - بعضى اصلا قبول ندارند مثل قاضى باقلانى 3 - برخى قائل به تفصيل‌اند به اين صورت كه حقيقت شرعيه در الفاظ متداوله جريان دارد ولى در غير آن خير 4 - برخى جريان آن را فقط در الفاظ عبادات پذيرفته‌اند . 5 ) قبل از اينكه وارد مطالب شويم بايد چند مطلب را ذكر نمائيم همان‌طور كه چند سطر قبل گفتيم وضع تعيينى خودش به قولى و فعلى تقسيم مىشود مرحوم آقاى آخوند مىفرمايند همان‌طور كه واضع مىتواند ابتدا فلان كلمه را براى فلان معنى وضع نمايد مىتواند بطور استعمالى و فعلى كلمه‌اى را براى معناى وضع كند ، مثلا قبل از اينكه براى فرزند تازه به دنيا آمده‌اش اسمى انتخاب كند مىگويد فرزندم حسن را بياوريد ، و به همين ترتيب كلمه حسن را براى فرزنداش وضع مىكند .