در علم منطق در مورد كليات خمس صحبت شد ، ما نيز در اينجا اشاره اجمالى به كليات خمس مىنمائيم : به پنج مفهوم نوع ، فصل ، جنس ، عرض خاص و عرض عام ، كليات خمس مىگويند . از مجموع كليات خمس سه عدد از آنها از ذاتيات هستند كه نوع ، فصل و جنس مىباشند و همان‌طور كه در پاورقى اشاره كرديم به آنها ذاتى باب ايساقوجى مىگويند و دو عدد از آنها عرض مىباشند كه از آنها به عرض خاص و عرض عام تعبير مىشود . مقدمه اول : علماء براى حمل عرض بر موضوع ، صور مختلفى را ارائه كرده‌اند : ( نكته : منظور از عرض همان مفهومى است كه در مقابل ذاتى قرار دارد و تعريف آن در چند سطر پيش گذشت كه مفهومى است خارج از افراد و مصاديق ، و قابل حمل بر موضوع ) حال حمل عرض بر موضوع بصور مختلفى مىتواند باشد : 1 - عرض كه بدون واسطه بر معروض خود عارض مىشود مثل زوجيت براى عدد چهار ، الرابعة زوج ( همه علماء آن را از اعراض لازم مىدانند و اختلافى نيست )

--> - عرضى در يك تقسيم‌بندى ديگر به عرض لازم و مفارق تقسيم مىشود : عرض لازم عرضى است كه از معروض خود قابل انفكاك نيست ( با اينكه از مقدمات داخلى معروض نمىباشد ) مثل زوجيت براى عدد دو ، عرضى مفارق عرضى است كه از معروض خود قابل انفكاك است مثل حركت براى زمين ، به عرض لازم و مفارق ، به ترتيب عرض ذاتى و غريب هم مىگويند .