الشيخ الصدوق ( مترجم : كمره اى )
80
الخصال ( فارسى )
و درمانده نكند . 3 - مردان آبرومند و خانوادههاى خوب و خوش سابقه را در نظر بگير و از ميان آنها مردان رادمنش و شجاع و با سخاوت را انتخاب كن كه اينان مجموعهء كرم و مركز نيكى و احسانند . 4 - مانند پدر و مادر مهربانى از آنها تفقد و بازجوئى كن از هيچ كمك و توجهى كه وسيلهء نيرومندى آنها است دريغ مكن و هيچ لطف و احسانى را از كم و بيش در بارهء آنها كوچك مشمار زيرا كه اين خود آنها را واميدارد كه نسبت به تو صميمى و خوشبين باشند ، از بازجوئى كارهاى كوچك آنها صرف نظر مكن باميد آنكه بزرگ و كلى آنها را تفقد كردهاى زيرا اصلاح خردهكاريهاى آنها كارهاى بجاى خودش نسبت به آنان سودمند است و كارهاى مهم آنان هم كه مورد حاجت و نياز آنها است . 5 - از فرماندهان لشكرت كسى را بيشتر به خود نزديك كن كه نسبت بافراد زير دست خود بهتر كمك مىكند و از عطاى خود به آنها بخشش مينمايد باندازهاى كه خود آنها و خانواده و بازماندگان محلى آنها را كفايت كند تا يك فكر بيشتر در سر آنها نباشد كه آن جنگيدن با دشمن است ، زيرا اظهار لطف تو دل آنها را به تو مهربان مىكند . فصل پنجم بهترين چشم روشنى واليان اينست كه در همه بلاد عدالت پا برجا باشد و دوستى رعيت آشكار گردد و دوستى ملت پديد نشود مگر آنكه خوشدل باشند و خيرخواهى آنها درست نشود جز آنكه بكارگزاران خود گرد آيند و دولت آنان را بر خود سنگين ندانند و مدت حكومت آنان را دراز نشمارند و چشم بپايان يافتن آن ندوزند ، ميدان آرزو و آمال آنها را وسيع كن و پى در پى ثنا خوان آنها باش و از آنها كه خوشرفتار و خدمتكارند قدردانى كن ، زيرا هر چه از كردار نيك آنها بيشتر ياد كنى مردمان شجاع و با شهامت تشويق و برانگيخته ميشوند و مردمان بىاقدام و نكولكننده به كار وادار ميگردند ، خدمت و امتحان هر كس را به حساب خودش بگذار و پاى ديگرى حساب مكن تا خوب آزمايش و امتحان نكنى نسبت تقصير بكس مده شرف و اعتبار كسى را مانع امتحان و آزمايش او مگير ، چون بمشكلى برخوردى و حكمش بر تو روشن نيست رجوع به خدا و پيغمبر كن ، زيرا خداوند به كسانى كه خواسته آنها را ارشاد نمايد فرموده است « آيه 59 سورهء نساء » اى آن كسانى كه ايمان آورديد خدا و رسول و اولى الامر را اطاعت كنيد و اگر در چيزى اختلاف كرديد به خدا و رسول رجوع كنيد « رجوع به خدا عمل كردن