الشيخ الصدوق ( مترجم : كمره اى )
230
الخصال ( فارسى )
103 - چهار نهر از بهشتند - رسول خدا فرمود چهار نهر از بهشتند ، فرات ، نيل ، سيحون جيحون ، فرات در دنيا و آخرت آب گواراست ، نيل نهر عسل بهشت است ، سيحون نهر مى است ، جيحون نهر شير است . شرح منظور اينست كه نهرهاى بهشت هم به اين چهار نام ناميده شوند ، ولى آنچه در آنها روان است علاوه بر آب شيرين و گوارا كه در فرات است مى و عسل و شير است . 104 - از چهار كنيه غدقن شده - امام يكم گويد پيغمبر از چهار كنيه غدقن كرد ، ابى عيسى ابى الحكم ، ابى مالك ، ابو القاسم ، براى كسى كه نامش محمد باشد . 105 - بهترين نامها چهار است و بدترين نامها چهار - پيغمبر بالاى منبر خود فرمود هلا بهترين نامها عبد اللَّه - عبد الرحمن حارثه و همام است ، بدترين نامها ضرار ، مرة ، حرب و ظالم است . 106 - از چهار چيز و از چهار ظرف غدقن شده است - ابى ربيع شامى گويد از امام ششم پرسش شد از شطرنج و نرد ، فرمود نزديك آنها نشويد گفتم سرود چطور ؟ فرمود خوبى ندارد ، نكنيد گفتم مى خرما چطور ؟ فرمود رسول خدا از هر مستكنندهاى غدقن كرده هر مستكننده اى حرامست گفتم ظرفهائى كه مى در آنها ساخته مىشود چطور است ، فرمود رسول خدا از چهار قسم آنها غدقن كرده ، از دبا و مزفت و حنتم و نقير گفتم اينها چه باشد فرمود دباء پوست كدو است و مزقت خمرهء سفالين و حنتم كوزههاى كبود رنگ است و نقير ظرف چوبى است كه در زمان جاهليت مىتراشيدند تا ميان تهى ميشد و در آن خرما ميريختند و بعضى گفتهاند كه حنتم كوزه سبز رنگ است ، شرح - ظاهرا مقصود اينست كه چون اين ظرفها را براى ساختن نبيذ به كار بردند ديگر نميشود تطهير كرد براى آنكه مى در جوف آنها سرايت كرده و بايد آنها را دور انداخت .