الشيخ الصدوق ( مترجم : كمره اى )

128

الخصال ( فارسى )

خود رفق و مدارا كند . شرح مقصود اينست كه كسى كه ميخواهد امر بمعروف و نهى از منكر بكند علاوه بر آنكه بايد دانا بموضوع معروف و منكر باشد و خود بدان عمل كند بايد در موضوع معروف و منكر ميانه رو و معتدل باشد و گرفتار وسوسه و از مردمان افراطى نباشد كه سخت‌گيرى بىجا كند مانند خوارج نهروان و در كيفيت امر و نهى خود رفق و مدارا كند و تشدد و سختى ننمايد كه مردم از او متنفر شوند . 70 - سه طايفه نجيب نباشند امام پنجم يا ششم فرمود سه كس نجيب نشوند كسى كه چشم راستش كور باشد ، كبود چشمى كه مردمكش چون نگين انگشتر باشد و سندى نژاد . شرح اين خبر و اخبار ديگرى كه بمضمون آن است و دلالت دارند كه مكان مخصوص يا وصف طبيعى مخصوص سبب بدى يا خوبى است به دو وجه توجيه ميشوند . اول آنكه مقصود از اين عناوين سه‌گانه اشخاصى باشند كه در آن دوره‌ها زندگانى ميكردند و مخالف حق بوده‌اند و اولاد آنها بپيروى پدر و مادر بدوا مخالف حق ميشدند دوم آنكه استعداد خلاف نجابت در اين طوائف بيش از سائر مردم است بواسطه خصوصيت نژاد يا تأثير آب و هوا و اين منافات ندارد كه در اثر تربيت و مجاهده اين افراد هم نجيب و خوش فطرت كردند . 71 - بس است براى عيب مرد كه سه خصلت در او باشد رسول خدا فرمود ، ثواب نيكى و احسان زودتر از همه خيرات دريافت شود و كيفر ستم از بديها زودتر ميرسد و در عيب مرد همين كافى است كه از ديدن عيب خود كور باشد و بعيب مردم نگرد و مردم را بكارى سرزنش كند كه خودش توانائى ترك آن را ندارد همنشين خودش را بدان چه سودش ندهد آزار دهد . 72 - كسى كه عترت پيغمبر را دوست ندارد براى يكى از سه امر است رسول خدا فرمود كسى كه خانوادهء مرا دوست نميدارد براى يكى از سه امر است يا منافق است يا زنا زاده است يا مادرش در ناپاكى به او آبستن شد . 73 - دوست ترين امور نزد خدا سه است امام چهارم فرمود آخرين سفارش خضر بموسى بن عمران اين بود كه به او گفت هيچ كس را بگناهى سرزنش مكن ، دوسترين ، امور نزد خداى عز و جل