السيد محسن الأمين ( مترجم : على حجتى كرمانى )
27
سيرة الأئمة ( سيره معصومان ) ( فارسي )
نيز در خور دقت است . زيرا وى مىگويد هريك از دو گروه ( طرفداران على و طرفداران معاويه ) در شروع و ادامهء اين جنگ براساس اجتهاد خود عمل كرده بودند . پذيرفتن اين گفته براى كسى كه اندكى ژرفنگرى داشته باشد و نخواهد از كسى كه احتمال خطا بر او مىرود پيروى كند و نيز كسى كه شنيده و دانسته است كه اجتهاد در برابر نص و نيز امور قطعى و ظاهر ناروا و نابهجاست ، بس گران و سنگين مىنمايد . نويسندهء كتاب الاصابه مىنويسد : با كشته شدن عمار ، معلوم شد كه حق با على ( ع ) است ، اين عبارت نيز خالى از تجاهل نيست . آيا به راستى اين فرمايش پيامبر ( ص ) كه عمار به دست گروه ستمكار كشته مىشود ، مشهورتر و معروفتر از فرمايش آن حضرت ( ص ) است كه فرمود : على همراه حق و حق همراه على ( ع ) است . و حق بر محورى گردش مىكند كه على به دور آن مىگردد . اى على ! جنگ با تو جنگ با من و صلح و دوستى با تو ، صلح و دوستى با من است . اى على ! آنكس كه به تو دشمنى كند همانا مرا دشمنى كرده ، و آن كس كه به تو ناسزا گويد ، همانا به من ناسزا گفته است . و روايات بسيار ديگرى در اين باب كه از بيشتر صحابه روايت شده است . آيا واقعا يكى از اينروايات ، صرفنظر از روايات ديگر ، كفايت نمىكند كه حق با على ( ع ) بوده ؟ آيا در استحقاق على ، همين كافى نيست كه مهاجران و انصار و بزرگان صحابه ، قبل از آنكه با ابو بكر بيعت كنند ، با او دست بيعت دادند ؟ و بعضى از علما ، نيكو گفتهاند كه شگفتا ، مردمى كه با كشته شدن عمار شك و دودلى را كنار مىنهند ، اما براى زدودن ابرهاى دودلى و ترديد به مقام رفيع على بن ابيطالب ( ع ) توجهى ندارند ؟ مناقب و فضايل على ( ع ) نگاهى كوتاه در احوال شريف آن امام عزيز در هر عصرى نوابغى پاى به عرصهء وجود گذاردهاند كه از معاصران خود كاملا ممتاز و جدا بودهاند . اين نوابغ در نوع نبوغ و صفاتى كه ما به الامتياز آنان از ديگران بوده ، با يكديگر تفاوت داشتهاند و اين خود سنتى الهى در امر خلقت به حساب مىآيد . با وجود افراد فراوانى كه از قوهء سرشار نبوغ برخوردار بوده و طى دورههاى مختلف حيات بشرى ، زيستهاند ، بايد اذعان داشت كه نابغهء عالم اسلام و بلكه نابغهء تمام جهان ، كسى كه در صفات فاضلهء انسانى و خصوصيات كاملهء آن از ديگران گوى سبقت را ربوده و يكتا گوهرى است كه براى آن مانندى يافت نمىشود ، و نيز آن كسى كه صفات و محاسن مختلف و گونهگون را در شخصيت خود جاى داده ، همانا على بن ابيطالب ( ع ) ، پروردهء دامان رسول الله و كاملترين مخلوق الهى است .