الف . تفسير با تناسب ظاهرى در برخى آيات قرآن ابهام وجود دارد ، اما با بررسى آيات ديگر كه متناسب با آن آيه مىباشد اين ابهام بر طرف مىگردد ؛ چه تناسب لفظى يا تناسب معنوى در اين جا به مواردى از اين قسم تفسير اشارت مىرود : 1 . خداوند متعال دربارهء نزول دفعى قرآن مىفرمايد : حم وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ « 1 » سوگند به كتاب روشنگر كه ما آن را در شبى فرخنده نازل كرديم . » در اين آيه تنها اشاره شده است كه قرآن در يك شب مبارك و فرخنده نازل گرديده است ، اما اين كه اين شب چه شبى و در چه ماهى مىباشد ، آيات ديگر اين نكته را روشن كرده‌اند . چنان كه خداوند مىفرمايد : إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ ؛ « 2 » ما قرآن را در شب قدر نازل كرديم . » و در آيهء ديگر مىفرمايد : شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ ؛ « 3 » ماه رمضان ماهى است كه قرآن در آن نازل شده است . » از مجموع آيات استفاده مىشود كه ، قرآن در شب قدر كه شب فرخنده‌ايست و در ماه رمضان واقع شده ، نازل گرديده است . 2 . در اين كه « روح » چيست ؟ علامه طباطبائى رحمه اللّه از آيات قرآن استفاده مىكند كه روح از « امر » و « امر » از مقولهء « خواستن و شدن » است ، آيات آن عبارتند از : يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي ؛ « 4 » اى پيامبر ! از تو دربارهء « روح » سؤال مىكنند . بگو : « روح » از « امر » پروردگار من است . » بنابراين روح همان « امر » پروردگار است . اما اين كه « امر » چيست ؟ در آيه‌اى ديگر مىخوانيم : إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ ؛ « 5 » امر او چنين است كه هر گاه چيزى را بخواهد تنها به آن مىگويد : « موجود باش ! » آن نيز بىدرنگ موجود مىشود . »

--> ( 1 ) دخان / 3 - 1 . ( 2 ) دخان / 3 - 1 . ( 3 ) بقره / 185 . ( 4 ) اسراء / 85 . ( 5 ) يس / 82 .