حسين علوى مهر

345

روشها و گرايشهاى تفسيرى ( فارسى )

يافت ، وى از رهبران نهضت سياسى ضد استعمارى در شام بوده است . قاسمى از شاگردان شيخ محمد عبده است كه كتاب‌هاى فراوانى ؛ از جمله « محاسن التأويل » را در 17 جلد « 1 » به رشتهء تحرير درآورده است . شيوهء تفسيرى او با توجه ويژه به مسائل اجتماعى ، جمع بين مأثور و معقول و نيز آراء پيشينيان و ديدگاه‌هاى موجود نموده است . او به مسائل علوم طبيعى ، توجه شايانى دارد و اشارات قرآن را نيز بيان نموده است . « 2 » جلد اول اين تفسير به عنوان مقدمه ، شامل قواعد و قوانين تفسير و نيز مسائل علوم قرآنى است و تمام قرآن را تفسير نموده است . 3 . تفسير المراغى نويسندهء اين تفسير احمد مصطفى مراغى ( م 1371 ق . ) نام دارد و از شاگردان شيخ محمد عبده مىباشد ، اين تفسير گسترده‌ترين مباحث اجتماعى عصر خود را مطرح كرده است و با رعايت قواعد تفسير ، از اصطلاحات سخت علمى اجتناب و با بيان بسيار ساده‌اى آن را تأليف نموده است . او مىنويسد : « يمتاز هذا العصر بميل اهله لسهولة الكلام ليفهم الغرض المراد منه حين التخاطب دون احتياج الى النقاش و صنوف التأويل . . . » . مىگويد : « كتبته باسلوب العصر الحاضر و هذا هو نهجى فى تأليف هذا التفسير » « 3 » 4 . تفسير نمونه اين تفسير ، تأليف آية اللّه مكارم شيرازى از دانشمندان خوش فكر و از مراجع تقليد اين عصر است و جمعى از فضلاى حوزهء علميهء قم در پديد آوردن اين اثر ، با وى همكارى نموده‌اند . در مقدمه تفسير نمونه آمده است : هر عصرى ويژگىها ، ضرورت‌ها و تقاضاهايى دارد كه از دگرگون شدن وضع زمان و پيدا شدن مسائل جديد و مفاهيم تازه در عرصهء زندگى

--> ( 1 ) اين تفسير ، در هشت جلد نيز ، منتشر شده است كه جلد هشتم ، فهارس آن است . ( 2 ) ؟ ؟ ؟ ؟ . ( 3 ) تفسير مراغى ، ج 1 / 19 .