حسين علوى مهر
337
روشها و گرايشهاى تفسيرى ( فارسى )
فوق العاده در حركتند . « 1 » تفسير ديگر براى آيهء فوق ، حركت خورشيد با مجموعهء منظومهء شمسى در وسط كهكشان است . « 2 » 4 . وَ جَعَلَ الْقَمَرَ فِيهِنَّ نُوراً وَ جَعَلَ الشَّمْسَ سِراجاً ؛ « 3 » ماه را در ميان آسمانها مايهء روشنايى ، و خورشيد را چراغ فروزانى قرار داده است » . اشاره به اين كه خورشيد منبع روشنايى است و ماه فقط نورافشانى مىكند ، امّا خورشيد منبع انرژىهايى است كه با عبور به فضاى كيهانى ، آنها را پخش مىكند ؛ مانند چراغ افروختهاى كه حرارت و نور را مىپراكند . « 4 » مشابه اين تعبير را مىتوان در تفسير آيهء 22 سورهء « لقمان » و آيهء 45 سورهء « فرقان » يافت . 5 . وَ مِنْ آياتِهِ خَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَثَّ فِيهِما مِنْ دابَّةٍ وَ هُوَ عَلى جَمْعِهِمْ إِذا يَشاءُ قَدِيرٌ ؛ « 5 » از آيات خداوند متعال ، خلقت آسمانها و زمين و جنبندگانى است كه در آن دو منتشر كرده و هر وقت بخواهد مىتواند آن را جمعآورى كند » . اين آيه اشاره به موجودات زنده در كرات ديگر است . « 6 » مشابه آن را مىتوان در تفسير آيات ، الرحمن / 29 و 39 ، نحل / 49 ، روم / 18 ، زمر / 68 ، رعد / 15 و مريم / 43 جست و جو كرد . 6 . وَ أَرْسَلْنَا الرِّياحَ لَواقِحَ فَأَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَسْقَيْناكُمُوهُ . . . ، « 7 » ما بادها را براى تلقيح فرستاديم و سپس از آسمان ، آبى نازل كرديم و شما را با آن سيراب ساختيم » . اين آيه ممكن است اشاره به مسألهء علمى تلقيح باشد كه ابرها به وسيلهء باد آمادهء ريزش
--> ( 1 ) ر . ك : شگفتىهايى از اعجاز قرآن كريم / 21 ، تأليف ، جمال الدين الفندى ، ترجمهء سيد حسين ميردامادى . ( 2 ) ر . ك : تفسير نمونه ، ج 18 / 382 . ( 3 ) نوح / 11 . ( 4 ) ر . ك : شگفتىهايى از اعجاز قرآن كريم / 69 ، تأليف جمال الدين الفندى ، ترجمهء سيد حسين ميردامادى . ( 5 ) شورى / 29 . ( 6 ) ر . ك : الميزان ، ج 18 / 84 . ( 7 ) حجر / 22 .