حسين علوى مهر

317

روشها و گرايشهاى تفسيرى ( فارسى )

9 . طنطاوى ( م 1358 ق . ) ، صاحب تفسير « الجواهر فى تفسير القرآن » از افراطىترين افرادى است كه معتقد به تفسير علمى قرآن كريم است ، او تلاش فراوان نموده است تا مسائل علمى روز را با آيات قرآن منطبق نمايد ، وى معتقد است : تمام علوم ، حتى علم احضار ارواح نيز در قرآن وجود دارد ، مىگويد بسيار تلاش كردم تا آيات قرآنى را با شگفتىهاى طبيعت و صنعت و علوم جديد ممزوج نمايم . « 1 » 10 . عبد المنعم جمالى ، از مفسران قرن چهاردهم ، صاحب « التفسير الفريد » ، نيز به علت حضور در انگلستان تصميم مىگيرد تفسيرى علمى بنويسد . او در چهار جلد به صورت اختصار ، مسائل علمى را مطرح كرده است ، اين تفسير در سال 1390 قمرى . به چاپ رسيده است . « 2 » 11 . مصطفى صادق رافعى ( م 1938 م . ) ، صاحب كتاب « اعجاز القرآن و البلاغة النبوية » . « 3 » 12 . عبد الرزاق نوفل ، از دانشمندان مصرى ، صاحب تأليفات « القرآن و العلم الحديث » ، « اللّه و العلم الحديث » ، الاسلام و العلم الحديث » ، « بين الدين و العلم » و « اسرار و عجب » . « 4 » 13 . يعسوب الدين ، رستگار جويبارى ، صاحب تفسير البصائر ، در حد زيادى از علوم روز ؛ اعم از علوم اجتماعى ، سياسى و . . . كمك گرفته است . دوم : علم يافتگان ( موافقان معتدل ) اين گروه معتقدند كه قرآن براى هدايت انسان‌ها نازل شده است و هدف اصلى آن تربيت و به كمال رساندن انسان‌ها است ، و انسان در مسائل تجربى ، با ابزارى كه خداوند در اختيار او گذاشته است مىتواند علوم را كشف كند . اما از آن جا كه گويندهء اين كلام ، احاطهء كامل به اسرار نهفتهء طبيعت دارد در راستاى اهداف تربيتى از لابه‌لاى تعابير او ( آيات قرآن ) به برخى از اسرار طبيعت اشارت شده است ، چرا كه

--> ( 1 ) الجواهر فى تفسير القرآن ، ج 1 / 2 . ( 2 ) معرفت ، التفسير و المفسرون ، ج 2 / 449 . ( 3 ) ذهبى ، التفسير و المفسرون ، ج 2 / 367 . ( 4 ) رضايى ، محمد على ، تفسير علمى قرآن / 311 .