« مفردات قرآن كريم » ، روشى است كه به بررسى لغات اساسى قرآن پرداخته است و يك لفظ با مشتقات آن در آيات مختلف ، معنا مىكند و احتمالاتى كه براى معناى هر لفظ است نيز بيان مىشود . « المفردات » ، نوشتهء راغب اصفهانى ( متوفاى 502 ق ) بهترين كتابى است كه به شكل بسيار فنى و ابتكارى ، مطابق ترتيب حروف الفبا ، به تبيين لغات قرآن پرداخته است و اغلب الفاظ قرآن كريم را دربردارد . او تنها به معانى لغات اكتفا نكرده ، بلكه اجتهاد در لغت نيز نموده و خود داراى رأى و استنباط خاصى در لغت مىباشد ، راغب در آغاز كتابش مىگويد : متوجه شدم ، نخستين چيزى كه براى محصلان در علوم قرآن نياز است ، علوم لفظى و تحقيق و بررسى الفاظ مفرد قرآن است كه خود از مهم‌ترين مباحث علوم الفاظ به شمار مىرود . « نثر طوبى » ، اثر ميرزا ابو الحسن شعرانى از دانشمندان معقول و منقول قرن چهاردهم هجرى و داراى آثار فراوانى است كه مفردات قرآن را به زبان پارسى نگاشته است . « التحقيق فى كلمات القرآن » ، تأليف حسن مصطفوى از دانشمندان معاصر و صاحب نظر در لغت است ، مشرب او در لغت ، برگرداند لغات مشابه به يك اصل و ريشه است . اين كتاب در چهارده جلد به چاپ رسيده است . « قاموس قرآن » ، نوشتهء سيد على اكبر قرشى ، كتابى است مطابق حروف الفبا كه لغات قرآن را با معنا و تفسير و توضيح آيات آن آورده است ، اين كتاب به زبان فارسى و داراى 7 جزء است كه در سه جلد به چاپ رسيده است . منظور از « تفسير مشكل القرآن » ، تفسيرى است كه در آن به بررسى معناى واژه‌ها و آيات مشكل قرآن كريم ؛ از جمله متشابهات قرآن پرداخته مىشود . شايد بهترين كتاب در اين زمينه « تأويل مشكل القرآن » ، تأليف ابو محمد ، عبد الله بن مسلم ، معروف به ابن قتيبه دينورى ( متوفاى 276 ق ) است . او آيات متشابه ، انواع متشابهات قرآن و نيز آنچه كه مخالفان به عنوان تناقضات قرآن مطرح كرده‌اند ، مورد بررسى و تفسير قرار مىدهد . برخى از تفاسير ديگر كه دربارهء متشابهات قرآن و ردّ طعن‌هاى مخالفان قرآن بحث