د . نبايد مخالف احكام قطعى عقلى باشد . ه . بايد مطابق با ظاهر آيات باشد . و . مفسر در تفسير عقلى نبايد آيات متشابه را بدون روايات و دانش ائمهء اطهار عليهم السّلام تفسير نمايد . معرفى برخى تفاسير عقلى اگر عقل را به عنوان يك دليل براى فهم قرآن ، در مقابل نقل معنا كنيم ، چنان كه در فقه يكى از ادله را عقل مىدانند و فقيه يا مجتهد با استفاده از ادلهء اربعه ، اظهار نظر نموده و فتوى مىدهد ، در اين صورت در تفسير نيز يك مفسر قرآن با استفاده از روايات ، يا عقل به تفسير قرآن و اظهار نظر مىپردازد ، كه اين همان تفسير اجتهادى يا تفسير جامع است كه كامل‌ترين نوع تفسير است و در بحث‌هاى بعدى در اين باره به آن پرداخته خواهد شد . و مىتوان از آن به تفسير مجمع البيان ، تبيان ، بيضاوى ( انوار التنزيل و اسرار التأويل ) ، ابو الفتوح رازى و . . . مثال زد . اما آنچه در معناى تفسير عقلى بيان شد كه همان تعمق ، تفكر ، درك و فهم آيات به وسيلهء مبانى صحيح باشد شايد ، كم‌تر بتوان در ميان تفاسير ، نمونهء كاملى از آن را معرفى نمود . و تفسير « القرآن و العقل » يك نمونهء آن مىباشد . [ اگر چه در ميان تفاسير ديگر ممكن است برخى آيات به اين شيوه تفسير شده باشد ] . القرآن و العقل مؤلف اين تفسير آقا سيد نور الدين حسينى عراقى ( متولد 1278 ه . ق و متوفا رجب 1341 ه . ق ) است . او از نظر تقوا سرآمد عصر و اويس زمان خود بود ، گريه‌هاى او در سحرگاهان و ايام عزادارى سيد الشهدا معروف است ، در اراك متولد و مقدارى از دوران تحصيل در آن جا بوده است ، سپس براى ادامه تحصيل به نجف اشرف هجرت و از دو استاد بزرگ آن زمان ، حاج ميرزا حسين طهرانى و آخوند ملا محمد كاظم خراسانى از علوم حوزه تا مرتبهء عاليهء اجتهاد بهره مىبرد ، افزون بر آن ، جامع بين معقول و منقول نيز بوده است . ايشان در