حسين علوى مهر

114

روشها و گرايشهاى تفسيرى ( فارسى )

فرجه الشريف مىشود . تفسير آيهء « مسّ » اين آيه در مقام بزرگداشت و احترام قرآن كريم است ، و چنان كه بيش‌تر مفسران بيان كرده‌اند ، ضمير « لا يمسّه » « 1 » به « قرآن كريم » بر مىگردد و بر همين مبنا دو تفسير براى آيه بيان شده است . اول . تفسير سطحى و ظاهرى بدين معنا كه واژهء « مس » به معناى لمس نوشته‌هاى قرآن و « مطهرون » به معناى كسانى است كه طهارت از حدث اكبر يا اصغر داشته باشند . بنابراين معنا ، از آيهء شريفه حكمى از احكام فقهى استنباط مىشود و آن اين كه كسانى كه جنب هستند يا وضو ندارند ، نمىتوانند نوشته‌هاى قرآن را لمس كنند . « 2 » دوم . تفسير رساتر در اين تفسير ، « مس » به معناى ادراك و علم « 3 » يا به معناى يافتن و رسيدن « 4 » است . و منظور از مطهرون كسانى هستند كه داراى طهارت روحانى و نفسانى ، و دور از تمام پليدىها مىباشند يعنى اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السّلام كه خداوند آنها را از هر گونه گناه و تعلق به غير پاك كرده و آنها را در ميان بشر ممتاز قرار داده است . بنابراين تفسير ، معناى آيه چنين است كه به عمق و حقيقت معناى قرآن علم پيدا نمىكنند ، مگر اهل بيت عليهم السّلام كه داراى طهارت روحى ويژه‌اى هستند . رواياتى دربارهء آيات تطهير احمد بن حنبل در مسند خود از ابن عباس در حديثى طولانى چنين نقل مىكند : « اخذ

--> ( 1 ) واقعه / 79 . ( 2 ) طبرسى ، مجمع البيان ، ج 9 / 341 . ( 3 ) الميزان ، ج 19 / 137 ؛ راغب اصفهانى ، مفردات . كه مس را به معناى ادراك حسى گرفته است . ( 4 ) قاموس قرآن ، مادهء مس ، ج 6 / 257 .