صبحي الصالح ( مترجم : محمد مجتهد شبسترى )
83
مباحث في علوم القرآن ( پژوهشهائى درباره قرآن و وحى ) ( فارسى )
پارهاى بر اين عقيدهاند كه قرآن سه نزول داشته : اول ، نزول بر لوح محفوظ . دوم ، نزول بر « بيت العزه » در آسمان دنيا » و سوم ، نزول تدريجى آن بر حسب حوادث و وقايع . اين عقيده گر چه بر نقلهائى مبتنى است كه سند درستى دارند 12 ، ولى ما آن را به عنوان عقيدهء خود اتخاذ نميكنيم زيرا اين قبيل مطالب مربوط به چگونگيهاى عالم غيب است كه در آن فقط به تواتر يقينى از طريق كتاب و سنت بايد اعتماد نمود و تنها صحت سند براى وجوب اعتقاد بدان كافى نيست . حتى ميتوان گفت از قرآن خلاف اين عقيده بدست مىآيد زيرا در قرآن فقط به نزول تدريجى تصريح شده است . همچنين از قرآن به وضوح بدست مىآيد كه اين نزول تدريجى مورد اعتراض مشركين بود . آنها عادت كرده بودند كه قصايد هميشه يكپارچه و يك جا القاء شود و از يهود نيز شنيده بودند كه تورات يك جا نازل شده است و به اين جهت ميگفتند چرا قرآن بطور تدريجى عرضه مىشود و دوست داشتند كه اين كتاب هم يك جا به آنها عرضه شود . در سورهء « الفرقان » خداوند به رد اين اعتراض پرداخته و ميفرمايد : قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ لا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً واحِدَةً كَذلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤادَكَ وَ رَتَّلْناهُ تَرْتِيلًا وَ لا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْناكَ بِالْحَقِّ وَ أَحْسَنَ تَفْسِيراً . ( فرقان : 31 - 32 ) آنان كه كافر شدند ميگويند چرا قرآن يك جا و يكپارچه نازل نگرديد ، ( ما قرآن را بتدريج نازل ميكنيم ) تا از اين طريق دل ترا ثبات و اطمينان بخشيم و ما آيات را بطور روشن و آرام بر تو خوانديم و در مقابل هر سخن و اعتراضى كه آنان عليه تو مىآورند ما سخن حق و بهترين بيان و پاسخ را در اختيار تو قرار ميدهيم . جالب اين است كه حتى معتقدان به تنزيلات سهگانه نيز پس از بيان حكمت اين تنزيلات متعدد به اماكن مختلف 13 از بيان فلسفهايكه در سومين مرحله نزول