هشيارى و آگاهى كامل برخوردار بود و ديگر اينكه او شخصا معتقد بود كه پديدهء وحى واقعيتى مستقل است كه از ذات او ناشى نمىشود و از مبداء ديگرى مىآيد . مسأله سوم اين است كه او دريافته بود كه هر وقت قرآن نازل مىگردد ، ارادهء شخصى او محو مىشود و وى از طبيعت بشرىاش جدا مىگردد به طورى كه او هيچگونه اراده و دخالتى در نزول وحى يا قطع شدن آن ندارد . وحى گاهى پشت سر هم فرود مىآمد و گاهى هم با همهء نياز و تمناى وى ، خبرى از آن نمىشد . وحى به وقت معينى محدود نبود و در همهء حالات گوناگون نازل مىشد . مثلا سورهء « الكوثر » ( خير فراوان ) هنگامى نازل شد كه پيامبر تازه به بستر رفته بود و هنوز چشمانش گرم نشده بود كه برخاست و با لبهاى خندان سر را از زمين بلند كرد و نزول سورهء « الكوثر » را خبر داد . همچنين آيه مربوط به توبه سه نفر از كسانى كه از جنگ تبوك تخلف كرده بودند در ثلث آخر شب يعنى در ساعاتى كه پيامبر در خانه‌اش آرميده بود نازل شد 29 : وَ عَلَى الثَّلاثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا حَتَّى إِذا ضاقَتْ عَلَيْهِمُ الْأَرْضُ بِما رَحُبَتْ وَ ضاقَتْ عَلَيْهِمْ أَنْفُسُهُمْ وَ ظَنُّوا أَنْ لا مَلْجَأَ مِنَ اللَّهِ إِلَّا إِلَيْهِ ثُمَّ تابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوبُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ . ( توبه - 118 ) و بر آن سه تن كه از جنگ تبوك تخلف كردند تا آنكه زمين با همه پهناورىاش بر آنها تنگ شد و خود نيز زير فشار شديد وجدان خويش قرار گرفتند و دانستند كه از خداوند جز به خود او نميتوان پناه برد ( درين حال ) خداوند به آنها عنايت نمود تا توبه كنند كه خداوند عنايت‌كننده و مهربانست . وحى در شب ظلمانى و در روز روشن ، در سرماى سوزان و در گرماى طاقت فرسا ، در آرامش حضر و در اثناى سفر ، در محيط بازار و در معركهء جنگ و حتى در اثناء حركت به سوى مسجد الاقصى و پرواز به آسمانهاى برين ، در همهء حالات گوناگون بر قلب پيامبر فرود مىآمد . ولى گاهى با وجود