صبحي الصالح ( مترجم : محمد مجتهد شبسترى )

38

مباحث في علوم القرآن ( پژوهشهائى درباره قرآن و وحى ) ( فارسى )

آن پيروى كن ، پس از آن بر ما است كه حقايق را بيان كنيم . همچنين او را از عجلهء بىمورد نهى كرد و فرمود : وَ لا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُقْضى إِلَيْكَ وَحْيُهُ وَ قُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْماً . ( طه - 114 ) قبل از آنكه وحى قرآن به تو تمام شود ، در خواندن آن عجله نكن و بگو پروردگار من ، بر دانش من بيفزاى در قرآن كريم آياتى وجود دارد كه در آنها پيامبر خدا به صورت انسانى ناتوان تصوير شده كه در برابر خدا ايستاده و از او يارى و هدايت و مغفرت مىطلبد ، انسانى كه فرمان خدا را مىبرد و احيانا مورد عتاب شديد وى نيز قرار ميگيرد . انسان وقتى اين آيات را مىخواند ، از اعماق دلش قانع مىشود كه درين كتاب ميان صفات و ذات و روش خالق از يك طرف و صفات و ذات و روش مخلوق از طرف ديگر ، حريمى نامتناهى منظور گشته است . تصوير محمد در قرآن ، تصوير يك عبد مطيع است كه از عذاب پروردگارش در صورت معصيت بيم دارد و ملتزم به حدودى است كه از جانب او معين شده و چشم اميد به رحمت او دوخته و اعتراف مىكند كه حق ندارد حتى يك حرف از كتاب خدا را كم و زياد كند : وَ إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُنا بَيِّناتٍ قالَ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقاءَنَا ائْتِ بِقُرْآنٍ غَيْرِ هذا أَوْ بَدِّلْهُ قُلْ ما يَكُونُ لِي أَنْ أُبَدِّلَهُ مِنْ تِلْقاءِ نَفْسِي إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا ما يُوحى إِلَيَّ ، إِنِّي أَخافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ ، قُلْ لَوْ شاءَ اللَّهُ ما تَلَوْتُهُ عَلَيْكُمْ وَ لا أَدْراكُمْ بِهِ ، فَقَدْ لَبِثْتُ فِيكُمْ عُمُراً مِنْ قَبْلِهِ أَ فَلا تَعْقِلُونَ ( يونس - 15 - 16 ) هنگاميكه آيات روشن ما بر آن‌ها خوانده مىشود ، كسانى كه اميد لقاى ما ( و رستاخيز ) را ندارند ميگويند قرآنى غير از اين بياور و يا آن را تبديل كن ( و