اهتمام ميورزند نبايد موجب اين شود كه عنايات به جنبه‌هاى ادبى قرآن در درجه دوم قرار بگيرد . در همه اعصار اسلامى شناختن ادبيات قرآن و استمداد از آن همواره متمم فهم تعاليم و احكام فقهى قرآن بوده است و در عصر ادبى جديد ما نيز بايد اين دو مكمل يكديگر باشند . شايد - بطور ناخودآگاه - همين مسأله سبب شده كه من بخش چهارم اين كتاب را كه آخرين بخش است فقط به « تفسير و اعجاز » اختصاص دهم . من در اين بخش ، پيدايش و تطور تفسير را مورد بررسى قرار داده‌ام و روشن نموده‌ام كه تفسير قرآن با قرآن چگونه ميسر مىشود و همه اين توضيحات را به مفهوم فنى جديد كه از اعجاز در دست داريم پيوند داده‌ام . بهنگام بررسى تشبيه ، استعاره ، كنايه و انواع مجاز كه اصطلاحات قديمى علم بلاغت هستند كوشش نموده‌ام روح تازه‌اى به آنها بدهم . شگفتى و نفوذ فوق العادهء بيان قرآن را در درجه اول به « آهنگ داخلى » آن مربوط دانسته‌ام و يك فصل جديد را به توضيح اين آهنگ داخلى اختصاص داده‌ام كه چه بسا خواننده ، آن را خيلى مختصر و كوتاه بيابد و اين را آرزو كند كه اين فصل مفصلتر از اين ميبود ولى در نظر من همين بحث مختصر كه در اين فصل به عمل آمده براى بوجود آوردن مبادى اين تفكر كه قرآن ، چگونه همهء مزاياى نثر و شعر را با اسلوب بىسابقه و دقيقى دربردارد كافى مىباشد . از خداى متعال مسألت ميدارم نيت مرا در نگاشتن هر حرفى كه بر روى كاغذ آورده‌ام و در هر سطرى كه نوشته‌ام و در بيان هر فكرى كه در طى اين پژوهشها به آن دعوت نموده‌ام براى ذات مقدس خود خالص گرداند . بيروت - اول جمادى الاول 1385 صبحى الصالح