صبحي الصالح ( مترجم : محمد مجتهد شبسترى )
154
مباحث في علوم القرآن ( پژوهشهائى درباره قرآن و وحى ) ( فارسى )
تلاوت را ادامه ميداد ، و چه بسا كه شنونده خيال ميكرد كه فاصلهاى وجود ندارد » ( 38 ) در البرهان 1 / 251 آمده : « و اما دربارهء عشرها گفته شده كه مأمون عباسى دستور اين كار را داده و گفته شده دستور حجاج بوده است » . ( 39 ) زركشى در البرهان 1 / 270 گفته : « شايسته است كه از اسامى بحث شود كه : آيا توقيفى هستند يا به مناسبت مطالبى كه در هر سوره هست انتخاب شدهاند ؟ اگر دومى باشد هميشه اين امكان وجود دارد كه معانى و مطالب تازهاى از هر سوره استخراج شود و به آن مناسبت نام جديدى براى سوره انتخاب شود و چنين چيزى بعيد است » و مراجعه شود به الاتقان 1 / 90 : ( 40 ) مراجعه كنيد به الاتقان 1 / 18 - 23 در مورد اختلاف در پيرامون مكى بودن و يا مدنى بودن بعضى از سورهها . و ما در مبحث مكى و مدنى به اين بحث خواهيم پرداخت . ( 41 ) در كتاب المصاحف ابن ابى داود ابن ابى داود ص 158 و صفحات بعد ، موقف معترضان به كتابت اين عناوين و رمزها و همچنين كسانى كه چندان اهميتى بدان نميدادند بيان شده است . ( 42 ) البرهان 1 / 250 آرى تقسيم قرآن به سى جزء از اين طريق شيوع پيدا كرد . و حتى گاهى از باب آسان كردن كار دانش آموزان مدارس هر جزء بطور مستقل نيز به چاپ رسيد . و سپس تقسيم هر جزء به دو بخش و تقسيم هر حزب به چهار ربع شيوع پيدا كرد . ( 43 ) مراجعه كنيد به الفهرست ابن نديم ص 6 طبع فلوگل سال 1871 . ( 44 ) دربارهء اشكال خطوطى كه مصاحف با آن خطوط نوشته شد مراجعه كنيد به نوشته « مورتيز » در دائرة المعارف اسلامى - 304 ArabiE arTlclE ، ISlam ، I EncycloPEdiEdE ، MoriTz و در خصوص تفصيلات مربوط به خط كوفى مراجعه كنيد به - . « 112 noTE 8 ، . InTr ، Blach Ef » ، Sqq 251 ، QoranTExTS dES ، GESchlchTE ( 45 ) مراجعه كنيد به 133 ، . Cor ، InTr ، . BlachErE ( 46 ) 133 ، . Id ، . BlachErE ( 47 ) در بررسى اين مراحل طبع قرآن كريم از نوشته مستشرق بلاشر استفاده كردهايم : 133 ، . InTr . Cor ، . BlachErE بلاشر نيز در مورد آنچه به طبعهاى قبل از سال 1810 مربوط مىشود به نوشتههاى « شنزر » و « فنملر » استناد كرده است . مراجعه كنيد به - ، PfannmullEr 386 - 364 noS ، arabica BiblioThEca ، « . Ch . F » SchnurrEr . 1926 ، BEriln ، LiTEratur ISlam dES . Hndbuch