پاورقيهاى فصل سوم - بخش اول ( 1 ) بعضى را عقيده اينست كه - همانطور كه از روايات متعددى نيز برميآيد - همهء قرآن پنج آيه پنج آيه نازل گرديده تا همه مؤمنان در همه عصرها بتوانند آن را به آسانى حفظ كنند . بيهقى از « خالد بن دينار » نقل كرده كه « ابو العاليه » ميگفت : « قرآن را پنج آيه ، پنج آيه ياد بگيريد كه پيامبر نيز آن را از جبرئيل به همين صورت دريافت ميكرد » شبيه همين سخن را « ابن عساكر » از طريق « ابى نضره » نقل كرده است . به على عليه السلام نيز نسبت داده شده كه فرمود : « قرآن پنج آيه ، پنج آيه نازل شده مگر سوره « الانعام » و هر كس به اين ترتيب آن را حفظ كند فراموش نمىسازد » سيوطى در جلد اول ص 73 الاتقان اين قول را بدليل ضعف سند رد كرده و معتقد است كه فرضا اگر اين روايت صحيح باشد معنايش اينست كه جبرئيل قرآن را پنج آيه پنج آيه ياد پيامبر ميداد تا بتواند آن را حفظ كند و نه اينكه هر بار فقط پنج آيه نازل ميشد . ( 2 ) آيات 11 تا 21 سوره « النور » اختصاص به داستان افك دارد و در اين آيات خداوند عايشه ام المؤمنين را از يك بهتان آشكار مبرى ميسازد و داستان افك در كتب سيره و تفسير بيان شده است ( خلاصه داستان افك اينست كه در يكى از سفرها پيامبر و همراهان در منزلى براى استراحت فرود آمده بودند ، بهنگام حركت عايشه همسر پيامبر به علت خستگى شديد از حركت قافله مطلع نشد و جا ماند ، مردى از مسلمانان كه گذر ميكرد عايشه را تنها در بيابان ديد و او را سوار بر مركب خود كرد و به مدينه آورد . منافقان از اين جريان بهره بردارى كرده به منظور آزار پيامبر و تضعيف اسلام به همسر پيامبر نسبت سوء دادند كه آيات سورهء نور نازل شد و دامن همسر پيامبر را منزه ساخت و دروغ منافقان را بر ملا ساخت . ( مترجم ) . ( 3 ) از اول قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ تا الَّذِينَ يَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ هُمْ فِيها خالِدُونَ . ( 4 ) اول آيه اينست : لا يَسْتَوِي الْقاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ وَ الْمُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ . ( 5 ) اول آيه اينست : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ ، فَلا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرامَ