محمد تقي الأستر آبادي
ديباچه 2
شرح فصوص الحكمة
الانسانية ياد كرده است . 2 - درايت يا سنجش آنچه كه در آن گنجانده شده است با انديشههاى شناختهشدهء فارابى و ابن سينا . خليل جر Khalil Georr در مقالهء خود در همان مجلهء بررسىهاى اسلامى Revue des Etudes Islamiques ( سال 1947 ) از رهگذر سنجش مطالب آن با سخنان فارابى به اينجا رسيده است كه اين رساله از فارابى نخواهد بود . ( فهرست دانشگاه قديس يوسف بيروت 107 - فهرست دانشكدهء الهيّات تهران 1 : 619 ) . اكنون از آن دو رسالهء ابن سينا جستجو مىكنيم : 1 - رسالة الفردوس كه از ابن سينا دانستهاند و در سر گذشت او در تتمة صوان الحكمة بيهقى ( ص 190 ) از روى نسخههاى مراد ملا ، شمارهء 1408 ، نوشتهء 639 ، و بشير آغا ، شمارهء 494 ، نوشتهء 589 ، و كوپرولو ، شمارهء 902 ، بىتاريخ ( نه نسخهء برلين ) ( ص 55 ديباچهء انگليسى تاريخ بيهق چاپ 1968 هند ) از آن ياد شده است ، ولى در سرگذشت او ، چاپ اهوانى و چاپ گوهلمان ، يادى از آن نيست . بروكلمن ( 52 ) و مهدوى ( 192 ) و قنواتى ( 233 ) از آن ياد كردهاند ( فهرست سپهسالار 5 : 361 ) . اين رساله همان فصوص است كه از فارابى پنداشتهاند . 2 - رسالة ( مقالة ) في القوى الانسانية و ادراكاتها ، كه از ابن سينا دانستهاند و در سر گذشت او در تتمّة صوان الحكمة بيهقى ( ص 188 ) در نسخههاى تازه يافتهء آن كه نسخهء مراد ملا شمارهء 1408 نوشتهء 639 ، و بشير آغا شمارهء 494 نوشتهء 689 ، و كوپرولو شمارهء 902 بىتاريخ باشد . و همچنين در عيون الأنباء فى طبقات الأطباء ابن ابى اصيبعه ( 2 : 10 ) ، و در همان سر گذشت چاپ گوهلمان ( ص 112 ) از روى همين عيون الانباء ( نه نسخه « ب » آن كه شايد بشير آغا باشد ) از آن