مهدى محقق و توشى هيكو ايزوتسو

مقدمه 28

منطق و مباحث الفاظ ( مجموعه متون و مقالات تحقيقى )

6 - اين متن از جهت اشتمالش بر اصطلاحات منطقى فارسى قابل ملاحظه است و در آن به تعبيرهايى بر مىخوريم كه در منطق دانشنامه ابن سينا نيست . 7 - از برخى جمله‌ها و مثالهاى آن برمىآيد كه از منطق دانشنامه پيروى كرده است . مثلا ابن سينا در منطق دانشنامه ( چاپ انجمن آثار ملى . صفحه 10 ) گويد : « و علم منطق ، علم ترازوست و علمهاى ديگر علم سود و زيان است » . لوكرى در اين قصيده ( صفحه 113 چاپ شده ) گويد : نخست منطق بوداست يا علوم نظر ؟ * كاين همچو ميزان وان همچو مال و سود و زيان و مثل اينكه لوكرى براى موجبه كليه و سالبه جزئيه مثالهاى زير را آورده است مورد تمثيل ابن سينا در منطق دانشنامه مىباشد : « هر چه مردم است حيوان است » و « بعضى از مردم دبير نيست » . 8 - در اين شرح از « بيان الحق بضمان الصدق » خود نام مىبرد ( صفحه 118 و 129 چاپ شده ) . 9 - در آن از رأى ارسطاطاليس و شاگردان وى و ثاوفرسطيس و ثامسطيوس و اسكندر افروديسى و ابن سينا ياد مىكند ( صفحه‌هاى 126 ، 127 و 134 چاپ شده ) 10 - از اسكندر به « فاضل متأخران » و از ابن سينا به « خواجهء رئيس ابو على سينا قدس اللّه وجهه العزيز » تعبير مىكند ( صفحه‌هاى 128 و 134 چاپ شده ) . فهرست مطالب شرح قصيدهء اسرار الحكمة 1 - تعريف قياس و تعريف مقدمهء قياس . در اين بخش به مناسبت از مطالب زير بحث شده است : الف - تفاوت قياس با عكس مستقيم و عكس نقيض . ب - فرق ميان قياس و استقراء و تمثيل .