33 . البداية و النهاية ، نوشته ابو الفداء اسماعيل بن عمر بن كثير ( 701 - 774 ق ) ، معروف به ابن كثير دمشقى . ب - منابع غير قابل استناد حادثه عاشورا ، از پيشامدهاى شگفت تاريخ است كه در آن ، قهرمانانى اندك‌شمار در برابر لشكرى بزرگ از جنگجويان سفّاك و بىرحم ، تا واپسين لحظه حيات و آخرين قطره خون ، مقاومت كردند و از همه چيز خود ، در راه محبوب خويش گذشتند . اين مقاومت شجاعانه و فداكارى قهرمانانه ، از آغازين لحظه‌هاى پيدايش ، در درازناى تاريخ تا كنون ، چشم‌ها را خيره كرده و زبان‌ها و قلم‌ها را به سوى خود كشيده است . تاريخ‌نگاران و سيره‌نويسان ، از نخستين كسانى بوده‌اند كه به گزارش اين واقعه با بسيارى از رخدادهاى پيرامونى و حادثه‌هاى جزئى آن پرداختند و حتّى آن مورّخان حكومتىاى كه نان امويان را مىخوردند ، نتوانستند آفتاب دلاورىها ، رشادت‌ها و حماسه‌هاى اين تعدادِ به ظاهر اندك و به باطن ، با همه انسانيت انسان‌ها برابر ، را ناديده بگيرند و يا آن را زير ابر تيره توجيه و تحريف ، به تمامى پنهان كنند . كتاب‌هاى تاريخ و سيره ، چه در ميان شيعيان و چه اهل سنّت و حتّى غير مسلمانان ، واقعه عاشورا را به عنوان يك نقطه عطف و يك پيشامد مسلّم تاريخى ، گزارش كرده‌اند ، تا جايى كه اركان و وقايع اصلى آن ، از مشهورات ، متواترات و قطعيات تاريخى است ، هر چند تفصيل‌ها و جزئيات آن ، مانند هر واقعه تاريخى ديگر ، با تفاوت‌هايى در نقل‌ها و يا كاستىها و مبالغه‌هايى قابل انتظار ، همراه بوده است . اين ، در حالى است كه با گذشت زمان و دور تر شدن از اصل واقعه ، انتظار تغيير و تحريف ، بيشتر مىشود و اين ، همان نكته‌اى است كه قاعده لزوم مراجعه به منابع كهن و نزديك‌تر به حادثه تاريخى را مدلّل مىسازد . خوش‌بختانه منابع كهن تاريخى و سيره‌نگارى ، چنان دقيق و با تفصيل به عاشورا و كربلا پرداخته‌اند كه