محمد الريشهري
110
گزيده شهادت نامه امام حسين ( ع ) ( فارسى )
حكومت مركزىِ شهر ، قوى بود ، از آنان مىخواست كه افراد قيام كننده ( شورشى ) را معرّفى نمايند . ب - منابع درآمد مردم به طور كلّى ، طرق درآمد مردمِ آن روزگار كوفه را مىتوان به دو بخش : كسب و كار ، و دريافت عطا و رزق از حكومت ، تقسيم نمود : يك . كسب و كار كسب و كار مردم در آن زمان ، معمولًا زراعت ، صناعت ، تجارت و يا كارهاى دولتى و حكومتى ( مانند خدمت در شُرطه يا همان شهربانى ) بود . به نظر مىرسد با توجّه به وابستگى شديد مردم به عطا و حقوق حكومتى ، مردم عرب كوفه ، كمتر به كسب و كار مىپرداختند ، به طورى كه گفته شده است : اكثر حرفههاى كوفه را مَوالى بر عهده داشتند و اصولًا عربها ، اشتغال به حرفه و صنعت را در خور شأن خود نمىدانستند . دو . عطا و رزق عطا ، پرداخت نقدىاى بود كه از سوى حكومت كوفه ، يكجا يا در چند مرحله ، سالانه به مردم جنگجوى اين شهر ، انجام مىگرفت ، چنان كه رزق ، كمكهاى جنسى ، مانند : خرما ، گندم ، جو ، روغن و . . . بود كه هر ماه به صورت بلا عوض ، به آنها تحويل مىشد . نظام عطا و رزق ، به وسيله عمر بن خطّاب ، بنيانگذارى شد ، بدين ترتيب كه عمر ، براى برپا داشتن يك لشكرِ هميشه آماده و به منظور جلوگيرى از اشتغال سربازان به كارهاى ديگر ، براى آنان حقوقى ساليانه تعيين نمود ، كه ملاكهاى خاصّى را نيز ( مانند : صحابى بودن ، دفعات شركت در جنگها و . . . ) در آن ، مدّ نظر داشت . اين حقوق ساليانه - كه عمدتاً از فتوحات و خراج سرزمينهاى تازه فتح شده ، تأمين